گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

170 پەرلەمانتار هەوڵى خستنى زورفى دەدەن

عەدنان زورفى لەنێوان هەمان چارەنوسى عەلاوى و بەكارهێنانى تواناكانى بۆ مانەوە

2020.03.18 - 18:49
عەدنان زورفى لەنێوان هەمان چارەنوسى عەلاوى و بەكارهێنانى تواناكانى بۆ مانەوە
    ناس کورد- بەگوێرەى راپۆرتێكى ڕۆژنامەيەكى نزيك لە حزبوڵاى لوبنانى 120 پەرلەمانتارى عێراقى سەرقاڵى ئامادەكارين بۆ دروستكردنى بەرەيەك بۆ شكستهێنان بە عەدنان زورفى راسپێردراو بۆ پێكهێنانى حكومەتى نوێى عێراق و لەدوايشدا 50 پەرلەمانتارى تر پەيوەنديان پێوە دەكەن.   ڕاپۆرتەكە ئاماژەى بەوەداوە، زورفى لە كۆتا خولەكەكاندا لەلايەن بەرهەم ساڵح سەرۆككۆمارەوە ڕاسپێردراوە بۆ پێكهێنانى حكومەت ئەوەش لەنێوان دابەشبونى هەڵوێستەكان لەنێوان پشتگيريكەران و ئەوانەى ڕەتيدەكەنەوە، حزب و لايەنە سياسيەكان بە دياریكراوى "ماڵى شيعى" لەناو خۆياندا دابەشبوون، تەنانەت دابەشبونەكە گەيشتوەتە ناو يەك هاوپەیمانێتى و تەنانەت يەك كوتلەش، ئەوانەى لە لايەنى ئەمريكا حسابن باس لەوە دەكەن عادل عەبدولمەهدى كە سەر بە ئێران بوو لەلايەن ئەمريكاوە قبوڵ كرا، بەڵام ئێستا شوێنگرەوەكەى كە سەر بە بەرەى ئەمريكايە ئێران پێى ڕازى دەبێت، ئەوەش ئەو بابەتەيە كە بوەتە سەردێڕى هەواڵەكان و گێڕانەوەكان لە كۆتا كاتژمێرەكانى پێش ڕاسپاردنى زورفيەوە. . بەرەبەيانى ڕۆژى (دووشەممە) لەسەر داوايەكى بەپەلەى سەرۆككۆمار "مستەفا كازمى" سەرۆكى دەزگاى هەواڵگرى چووە كۆشكى سەلام  و لەلايەن سەرۆككۆمارەوە داواى لێكرا كە پۆستى سەرۆك وەزيران وەرگرێت ئەوەش دواى ئەوەى "ليژنەى حەوتى" شكستيان هێنا لە دياریكردنى كەسێك بۆ ڕاسپاردنى بەشێوەيەك كە پشتگيرى كوتلەكانى "سائرون، حيكمە، وەتەنيە و نەسر"ى هەبێت.   بەپێى ڕاپۆرتەكە، لەگەڵ نزيكبونەوەى كۆتايهاتنى ماوەى دەستورى كە 16ى ئەم مانگە بوو كازمى داواكاريەكەى رەتكردەوە چونكە داواى پشتگيریكردنى كوتلە شيعيەكانى دەكرد بەتايبەتى ئيئتلافەكانى فەتح و سائرون و ئەوەش جگە لەوەى لەلايەن كورد و سونەكانەوە پشتگيرى دەكرا بەڵام بەرهەم ساڵح نەيتوانى ئەو مەرجەى بۆ جێبەجێ بكات و ئەوەش لەكاتێكدايە سەبارەت بە پشتگيرى خۆپيشاندەران شتێكى ڕوون نەبوو وە بۆچونى خۆپيشاندەران لەسەر ناوبراو نەدەزانرا، بۆيە بەرهەم ساڵح كوتلە شيعيەكانى ئاگاداركردەوە لەوەى كە لەگەڵ كۆتايهاتنى ماوەى دەستورى كەسێك ڕادەستپێرێت و داواشى لێكردبوون كە پەلە بكەن لە ڕێكکەوتن و دياریكردنى كەسێك. . لەبەرامبەر تەنازولكردنى "سەدر، حەكيم و عەبادى" هەڵوێستى "عامرى، نورى مالكى  و فالح فەياز" بۆ پشتگيریكردنى "نەعيم سوهەيل" گۆڕان كە نزيكترين كەس بوو بۆ ئەوەى ببێتە سەرۆكوەزيرانى داهاتوو، بەڵام بەهۆى ئاشكراكردنى بەڵگەيەكى "دەستەى لێپرسينەوەو دادوەرى" كە تێيدا پەيوەندى سوهەيل بە حزبى بەعسەوە ئاشكرا كرابوو ئەويش هيچ هيوايەكى نەما.   دواتر ناوى "عەدنان زورفى" لە سندوقەكە هاتە دەرەوە ئەوەش بە واژۆكردنى 30 پەرلەمانتار لەكۆى 328 پەرلەمانتار، بەرهەم ساڵحيش زۆر بەخێرايى بەدەم دەستپێشخەريەكەى ئەو پەرلەمانتارانەوە چوو و لايەنە تايبەتمەندەكانى لەدەرەوەو ناوەوەى عێراق ئاگادار كردەوە كە ناوبراو ڕادەستپێرێت.   بە ڕاسپاردنى زورفى دەنگە ناڕازيەكان كە خاڵى نەبون لە هەڕەشە بەرزبونەوە ئەگەر سەرۆككۆمار ناوبراو ڕاسپێرێت، بەڵام ڕاسپاردنەكە لەلايەن موقتەدا سەدر و حەيدەر عەبادى و دواتريش عەمار حەكيمەوە پێشوازى لێكرا، ئەمانەش سەرەڕاى ئەوەى كە لەلايەن ماڵى "سونى" و "كوردى"ەوە پێشوازى لەو هەنگاوە كرا، بۆ ئەوەى دەرفەتێك بدات بە كۆتا گفتوگۆكان بەرهەم ساڵح ڕايگەياند ڕاسپاردنى ناوبراو تا كاتژمێر 12ى كۆتا ڕۆژى كۆتايهاتنى ماوەى دەستورى دوادەخات ئەوەش بە هيواى ئەوەى لايەنە شيعيەكان بگەنە ڕێكکەوتنێك كە هەمو لايەك لەسەرى ڕازى بن، بەڵام سەرجەم هەوڵەكان شكستيان هێنا و دواتر بە ئامادەبونى ئەو پەرلەمانتارانەشى كە كوتلەكانيان زورفيان ڕەتدەكردەوە ناوبراو ڕاسپێردرا بۆ پێكهێنانى حكومەت. . كانديكێكى جێى مشتومڕ سەرچاوەيەكى ئاگادار لە "هاوپەيمانى بنيادنانەوە" كە ئيئتلافەكانى (عامرى، مالكى، فالح فەياز، خەميس خەنجەر و چەند لايەنێكى تر لەخۆ دەگرێت) ئاماژەى بەوەداوە، ڕەتكردنەوەى زورفى چەند هۆكارێكى لە پشتە، ئەو "پاڵێوراوێكە جێى مشتومڕە"ە واتا پێچەوانەى ئەو تايبەتمەنديانەيە كە عەلى سيستانى مەرجەعى باڵاى ئايينى شيعە ديارى كردوە بۆ شوێنگەرەوەى عادل عەبدولمەهدى، هەروەها ئەزموونى ناوبراو وەك پارێزگارى نەجەف چەندين پرسيار و گومانى جێهێشتوە، هەرچى لەسەر لايەنگرى سياسيشيەتى سەربە سەربازگەى واشنتۆنە لە ساڵى 2004 ەوە.   سەرچاوەكە دەشڵێت، پرسيارەكە ئەوەيە چۆن كەسێك ڕادەسپێردرێت بۆ پێكهێنانى حكومەت كە ڕاستەوخۆ لە ڕوداوەكانى ئەم دواييەى نەجەفەوە تێوەگلاوە بەتايبەتى سوتاندنى کونسوڵگەرى ئێران و مەنزڵگاى "محەمەد باقر حەكيم" دامەزرێنەرى ئەنجومەنى باڵاى ئيسلامى عێراقى و گرژيەكانى مەيدانەكانى "سەدرەين" و "عەشرين" هەروها پشتگيرى دەرەكى پێگەيشتوە لە دەوڵەتەكانى كەنداوەوە بۆ پێكهێنانى كيانێكى سياسى.   مەلەفێكى تر كە لەسەر زورفى باس دەكرێت ئەوەيە، ترس هەيە ئەركەكانى جێبەجێ نەكات وەك كشانەوەى هێزەكانى ئەمريكا لە عێراق، هەروەها پەيوەنديە هەرێمى و نێودەوڵەتيەكانى عێراق و گواستنەوەى حەشدى شەعبى بۆ سەر وەزارەتى بەرگرى، سەرجەم ئەم پرسيارانە بێ وەڵامن و ئاراستەى ئەو لايەنانە دەكرێت كە پشتگيرى ناوبراو دەكەن ياخود بێدەنگن لە ڕاسپاردنى. . ونبونى ناو ماڵى شيعە پشتگيریكردنى سەدر و عەبادى و حەكيم  بۆ زورفى دەبينرێت بەڵام هاوپەيمانى "فەتح" لەناو خۆياندا دابەش بوون، بە ئاشكراو لە كۆتا بەياننامەشدا دژى وەستاونەتەوە و باس لەوە دەكەن كە هەنگاوێكى نادەستوريە كە سەرۆككۆمار گرتويەتيە بەر ئەويش بەدياریكردنى كەسێك لەدەرەوەى چوارچێوە دەستوريەكان كە باس لەوە دەكەن دەبێت پاڵێوراو لە گەورەترين كوتلە ڕابسپێردرێت"، بەڵام دوور لە ڕاگەياندنەكان دوو باڵ لەناو ئيئتلافەكە هەيە تەنانەت لەناو يەك كوتلەشدا دوو بەرە هەيە وەك كوتلەكانى (بەدر، عەسائب و سەند…) و دابەشبونێكى توند دەبينرێت، هەرچى مالكى و فەيازيشە ڕاسپاردنى ڕەتدەكەنەوە.   لە نەخشەى ناو ماڵى شيعە دوو دابەشبوون دەبينرێت يەكيان لەسەر ئاستى "سائرون - فەتح" و ئەوى تريان لەسەر ئاستێكى فراوان "واتە ناو ماڵى شيعە"، سەرچاوەيەك دەڵێت "دەربڕينى "هاوپەيمانى ستراتيژى لەناو ماڵى شيعە" بوەتە دەربڕينێك لە فەرهەنگى مێژوى سياسى.   سەرچاوەكە دەشڵێت، مەرعەجى شيعە و ئێرانى لە مۆڵەتێكى ناچارى و ئارەزومەندانەدان، بۆيە چەندين ياريزانى سياسى كۆن دەبينين كە دەيەوێت داستانى كۆنى خۆى زيندوو بكاتەوە، هەروەها ياريزانانى گەنج دەبينين كە دەيانەوێت عەمامەكەيان لابەن و و خۆيان و شوێنكەوتە گەنجەكانيان بۆشايى سياسى پڕبكەنەوە و ئەوە ديارى بكەن كە كێ دەبێتە سەرۆك وەزيران.   سەرچاوەكە پرسيارى ئەوەش دەكات هۆكرى سەرلێشێوانى ئێران چييە و دەتوانێت چى بكات لەناوەڕاستى ئەم ئاژاوە سياسيە شيعيى و عێڕاقيەدا، سياسيە شيعيەكان و ئەوانى تريش ڕۆڵى قاسم سولەيمانى فەرماندەى فەيلەقى قودسى ئێرانيان لەبيرە لە كۆكردنەوەى ناو ماڵى شيعە، نەمانى ڕۆڵى سولەيمانى ڕۆژ بە ڕۆژ زياتر دەردەكەوێت بەتايبەتى كە پرۆسەى سياسى كەسێكى لەدەستداوە كە تواناى ڕێكخستنى ديمەنەكەى هەبوو كە ئێستا ڕۆژ لەدواى ڕۆژ خراپتر دەبێت. . پاڵێوراوى نوێ دەكەوێت؟ ئەوەى كە زياتر بوە هۆى ئەوەى ناوى عەدنان زورفى بێتە سەرەوەى ليستى ناوى پاڵێوراوان بۆ بونە سەرۆكوەزيرانى داهاتوو، ئەوە بوو كە گفتوگۆكان بۆ دياریكردنى شوێنگرەوەى عادل عەبدولمەهدى ناونرا "يەكلاكردنەوەى حسابە شەخسيەكان" و ئەوانەى گفتوگۆيان دەكرد دەستيان بە پرەنسیپى"خستنى سياسى"يەوە گرتبوو وە پێودانگەكانى دياریكردنى سەرۆكوەزيرانى داهاتوو ئامادە نەبون، كە سەرجەم كوتلە سياسيى و حزبەكان داوايان دەكرد.   سەرەڕاى بونى نيازە خراپەكان هيچ چاودێرى و سەرپەرشتيەكى دەرەكى لە گفتوگۆى لايەنەكاندا نەبوو، هەروەها سەرلێشێوانێكى گەورە لە بڕيارداندا هەبوو لەكاتى لێكنزيكبونەوەى سەركردە عێراقيەكان بۆ چارەسەركردنى قەيرانەكان و دۆزينەوەى ئاليەتى پێويست. . هەندێك لايەن و كەسايەتى پێيان وايە، هەمان سيناريۆى "محەمەد تۆفيق عەلاوى" كە داواى لێبوردنى كرد لە ڕاسپاردنەكەى بەسەر زورفيشدا دوبارە دەبێتەوە، لەماوەى داهاتودا هەڵوێستێكى يەكگرتوو ڕادەگەيەنرێت كە 120 پەرلەمانتار لەخۆ دەگرێت و دواتريش 50 پەرلەمانتارى تر دەچنە پاڵيان ئەوەش بەهۆى خستنى ڕاسپاردنەكە، لەهەمان كاتيشدا زورفى تواناكانى دەخاتە كار بۆ دروستكردنى پەيوەندى لەگەڵ سەرجەم هێز و پێكهاتەكان، ئەو كاتەشى كە پارێزگارى نەجەف بوو هەرچەند چەندين ڕكابەرى سياسى هەبوو بەڵام هەمان بەرنامەى پەيڕەوكرد هەروەها لە مەراسيمى ڕاسپاردنيشيدا هەمان توانا دەركەوت و تەنانەت پەرلەمانتارانى ئەو كوتلانەى ڕاسپاردنيان ڕەتدەكردەوە ئامادەبون، ئەو تايبەتمەنديەش لە پرۆسەى ئاڵوگۆڕكردنى بەرژەوەندى و دەستكەوت سەرچاوەى گرتوە كە ئەگەرى هەيە ئەوەش هاندەرێكى گەورەى ناوبراو بێت بۆ پێكهێنانى حكومەتەكەى لەماوەى دەستوريدا كە 30 ڕۆژە. .