گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

چۆن تەمەن درێژ دەكەیت؟!

2019.03.26 - 14:43
چۆن تەمەن درێژ دەكەیت؟!

ناس كورد- سۆما ئەمجەد


رەنگە بەلاتەوە نامۆ بێت كە درێژی تەمەنی مرۆڤ ببەسترێتەوە بەشوێنی نیشتەجێبوونەوە، بەڵام توێژەران ئەوەیان ئاشكرا كردووە كە درێژی و كورتی تەمەن پەیوەندی بە شوێنی نیشتەجێبوون و شێوازی ژیانێكی تەندروست و وەرزشكردن و خۆپاراستنەوە هەیە.

بەپێی توێژینەوەیەكی نوێ‌ كە چەند توێژەرێكی نێودەوڵەتی ئەنجامیانداوە، كەسێكی تەمەن 45 ساڵ كە لە وڵاتی بابوا غینا دەژی وەكو ئەوە وایە لە تەمەنی كەسێكی 76 ساڵان بێت كە لە فەڕەنسا و سەنغافورە دەژی، لەكاتێكدا كە ناوەندی تەمەن بۆ پیربوون لە جیهاندا 65 ساڵە.

توێژەرەكان هەستاوون بەشیكاركردنی زانیارییە تەندروستیەكانی چەندین كەس لە 195 وڵاتی جیاوازەوە و گەیشتوون بەوەی كە كێشە تەندروستیەكانی وەك نابیستی، جەڵدەی دڵ، خەڵەفان، لەتەمەنی جیاوازدا تووشی مرۆڤ دەبن كە بەپێی شوێنی نیشتەجێبون لەكەسێكەوە بۆ كەسێكی تر جیاوازە.
توێژینەوەكە ئاشكرای كردووە كە پیربوون و بەساڵاچوون بە زۆری تەمەن نییە بەڵكو پەیوەستە بەشێوازی ژیانێكی تەندروست و وەرزشكردن و خۆ پاراستنەوە.
بەپێی ئەم توێژینەوەیەش ژاپۆن و سویسرا بە پلەی یەكەم دێن لەڕوی ناوەندی تەمەنی پیربوونەوە،كە ناوەندی تەمەنی پیربوون لەم دوو وڵاتە76.1ساڵە، لەدوای ئەوان لەفەڕەنسا و سەنغافورا 76 ساڵە، پاشان لەكوەیت 75.3 ساڵە، كۆریای باشور و ئیسپانیا 75.1 ساڵە، ئیتاڵیاش 74.8ساڵە.

لەبارەی ئەو وڵاتانەی كە بەخراپترین هەژمار دەكرێن لەڕووی ناوەندی تەمەن بۆ پیربوون، توێژینەوەكە ئاماژەی بە دورگەكانی مارشال كردوە و پلەی یەكەمی داوەتێ‌ كە ناوەندی تەمەن تیایدا 51 ساڵە، لەپاشان ئەفغانستان دێت كە ناوەندی تەمەن تیایدا 51.6 ساڵە.