گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

زانیاریی زیاتر

هۆشداری لە ’’هەستانی گۆمی خوێن لە عێراق’’ دەدرێت

2022.06.16 - 21:37
App store icon Play store icon Play store icon
هۆشداری لە ’’هەستانی گۆمی خوێن لە عێراق’’ دەدرێت

ناس کورد-

 

مەلا بەختیار، ئەندامی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندیی یەکێتی ڕایگەیاند، "ئەگەر چوارچێوەی هەماهەنگی بەمنزیکانە نەتوانن دەنگی پێویست بۆ پێکهێنانی حکومەت کۆبکەنەوە ئەوا بۆشایی دەستوری دروست دەبێت و ئەوکاتە یان دەبێت بڕیار بدرێت هەڵبژاردنێکی پێشوەخت بکرێت، یان خۆپیشاندان لە عیراق دەستپێدەکاتەوە، واتا کایەکان هەمووی تێکەڵ و پێکەڵ دەبن لە عیراقدا."

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

دەشڵێت، "بەشبە‌حاڵی خۆم ئاوات  ناخوازم جەنگی ئەهلی توشی عیراق ببێت، بەڵام توش ببێت تا ئەژنۆ خوێن بەرز دەبێتەوە، دۆخێکی زۆر مەترسیدار دروستدەبێت کە هیچی لەقازانجی عیراق، کوردستان، دەستورو دیموکراسی نابێت." 




دەقی قسەکانی مەلا بەختیار، ئەندامی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندیی یەکێتی لەچوارچێوەی گفتوگۆیەکی هەمەلایەندا لە گەڵ بازنەی دابڕانی مامۆستایانی زانکۆی چەرموو: 

 

دۆخی گشتی دونیا گرنگە، پەیوەندی دۆخی گشتی دونیا بە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە گرنگە، پەیوەندی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە عیراقەوە گرنگە، پەیوەندی عیراقیش بە کوردستانەوە گرنگە.

ئەم بازنانە، هەموویان پێکەوە بەستراون و هەر پێکیشەوە گرنگن و ناتوانین هیچ ئەڵقەیەک لەوەی تر داببڕین، بۆ ئەوەی بتوانین تابلۆکە وەک خۆی نیشان بدەین! بۆیە باوەڕموایە لەدوای تەواوبوونی جەنگی ساردەوە، دونیا دووچاری گێژاوێکی سیاسی نێودەوڵەتی گەورە بۆتەوە. لەسەردەمی جەنگی یەکەم هەتا جەنگی دووەمی جیهان، کۆنتڕۆڵی سیاسی لەلایەن بەریتانیا و فەرەنساوە هەبوو، لە دوای جەنگی دووەمیشەوە هەتا کۆتایی جەنگی سارد، کۆنتڕۆڵی سیاسی لەنێوان ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەتدا هەبوو.

لەجەنگی ساردیش بەدواوە هەتا ئێستا، کۆنتڕۆڵی سیاسی لەسەر ئاستی دونیا نەماوەو ناوچەکانی دونیاش، بەهۆی نەمانی کۆنتڕۆڵی ستراتیجی زلهێزەکانی دونیاوە، ناوچەکانی دونیا پەرشوبڵاوبونەتەوەو سیاسەتی قاڕەیی، هەرێمایەتی، رۆژهەڵاتی، ئاسیایی، ئەمریکای لاتینی و ئەفریکایی، کە هەموو ئەم سیاسەتانە خەسڵەتی خۆی هەیە، هەریەکە تاڕادەیەک دابڕاوە لەوەی تر، هاوکات ململانێکانیش چڕبونەتەوە، هەندێکجار مەترسی لەسەرەو هەندێکجاریش زیان و کوشت و کوشتار دەگەیەنێت. هەموو ئەم ململانێیانە لەماوەی (٣٠ بۆ ٣٥) ساڵی رابردوودا، زادەی نەبوونی جیهانبینیەکی نوێن لەدوای جەنگی سارد، بۆ ئەوەی چوارچێوەیەکی سیستماتیکی لەسەر ئاستی دونیا دابکوترێت، وڵاتەکان، گەلان، سیاستمەداران و کۆمپانیاکان لەناو ئەم چوارچێوەیەدا هەریەکە خانەی خۆی هەبێت و بزانێت بەرامبەر بەئەوانی تر، چۆن هەڵدەسوڕێت و چۆن چۆنی قازانج دەکات.

ئەمریکا و چین زاڵببن، ئۆرۆپاش پشکی خۆی هەبێت!

لەو ماوەیەدا ئەگەر دیقەت لە سیاسەتی زلهێزەکانی دونیا بدەین، ئەوا لەو ماوەیەدا دوو وڵات لە دونیادا، وەکو وڵات لەڕووی ئابورییەوە، سیاسی، تەکنەلۆجی و جەنگیشەوە زۆر پێشکەوتن، ئەوانیش ئەمریکا و چین..

یەکێتی ئۆرۆپا، بەیەکگرتوویی مایەوە، ئەگەرچی بەریتانیا لێیان جیابۆوە، روسیا، گەمارۆی لەسەرەو کێشەی زۆرە لەگەڵ ئەمریکاو رۆژئاواو هەستێکی ستراتیجیشی لەلا پەیدا بوو کە ئەگەر ئەم هاوکێشەیەی هەیە نەگۆڕێت، رەنگە سەرەنجام روسیا زۆر بچوک ببێتەوە، ئەمریکا و چین زاڵببن و ئۆرۆپاش پشکی خۆی هەبێت! باقی وڵاتانیش، هەریەکەیان ببەسترێنەوە بە جەمسەرێک لەزلهێزەکانی دونیاوە! بۆیە روسیا، پەلاماری ئۆکراینای داو پاساوی زۆریشی بۆ هێناوەتەوە. دیقەت بدەن، لەدوای پەلامارو پێش پەلاماردانی ئۆکراینا، دونیا چی بەسەر هاتووە!

یەکەم: ئۆرۆپا لەگەڵ ئەمریکا زۆر نزیک کەوتۆتەوە. دووەم: روسیا و چین زۆر نزیک کەوتنەوە. سێهەم: هیند، وردە وردە بەلای روسیادا دایشکاندۆتەوەو ئێستا دوو بەرامبەر جاران و زیاتریش نەوت لە روسیا دەکڕێت.

هیچیان ناتوانن چەکی ئەتۆمی بەکاربهێنن!

(٨٨) وڵاتی دونیا، ئێستا پەیوەندی ئابووری و سیاسیان لەگەڵ روسیا ماوەو ئەم شەڕەش بێگومان بەلۆکاڵی نامێنێتەوە، بێگومان لە رەهەندی چارەسەردا، واتە شەڕەکە بەتەنها گیرناخوات لەنێوان روسیاو ئۆکراینا، ئایا رێکدەکەون یان رێکناکەون؟ نەخێر، ئێستا هەموو دونیا لە ئۆکراینان، بەشەڕنا بەڵکو بەململانێی بەرژەوەندییەکان! بەتوانای ئابوریی و بەدابینکردنی کەرەستەکانی جەنگ لەئۆکراینایە، ئەوەش بەپێی ئەو دەرفەتانەی لەوڵاتان هەیە، کە چ جۆرە چەکێک بدەن بە ئۆکرایناو کەمیشیان پێنەداوە! تەنها ئەمریکا بە بەهای پێنج ملیار دۆلار چەکی داوەتێ. ئەمە لەکاتێکدا، وڵاتە بێلانەکانیش چەک و هاوکاریان داوەتێ. نەمسا، هۆڵەندا، دەوڵەتانی ئیسکەندەنافیا کە هەمیشە بێلایەن بوون، چەک و پارەیان داوەتێ. ئەمەش دنیای ئێستاو دوای جەنگی ئۆکراینایە.

هیچیان ناتوانن چەکی ئەتۆمی بەکاربهێنن، کە لەئێستادا (3800) کڵاوەی ئەتۆمی لەئینزاردایە! بەڵام هیچیان بەکاریناهێنن، تێڕوانینی کۆنی سەردەمی جەنگی سارد کە بیردۆزی (هاوسەنگی ترسناکی) پیدەڵێن، ناهێڵێ هیچ لایەک بەرامبەر بەلاکەی تر چەکی ئەتۆمی بەکاربهێنێت. نەئەمریکا، نە روسیا و نە هیچ وڵاتێکی تر دەتوانن چەکی ئەتۆمی بەکاربهێنێت. تەنانەت لەناو ئۆکراینا ناتوانن چەکی کیمیایی بەکاربهێنن! کەوابێ هیچ کام لەم وڵاتانە راستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ کە لەناو ئۆکراینا شەڕ دەکەن، ناشکێن. چونکە بەو چەکەی شەڕ دەکەن، تا دەساڵی تر هیچ کام لەو وڵاتانە ناڕوخێن! بۆیە دەبێ بە جەنگی خوێن و وزە و توانا لەبەر رۆیشتن. بەڵام ئایا ئابوری و کۆمپانیاکانی جیهان، ئاسایش و سیاسەتی جیهانی و دۆخی کۆمەڵایەتی جیهانیش بەرگە دەگرێت ئەم شەڕە (١٠) ساڵی تر بەردەوام بێت؟  بێگومان بەرگەی ناگرێت. بۆیە سەرەنجام هەموو وڵاتەکان دەبێ بگەڕێنەوە بۆ ئاشتی و ئاشتیش دەبێ بە بەرنامەی راستەقینە بۆ روسیاش نەک تەنها بۆ وڵاتەکانی تر.

جەنگی ئۆکراینا بەردەوام دەبێت، ئەلتەرناتیڤ نییە!

کەوابێ لەسەرەنجامی ئەم شەڕە، روسیا دەستکەوتی دەبێ، بەڵام جەنگەکە براوەی گەورەو دۆڕاوی گەورەی تێدا نابێت! ئەوپەڕی لەسەدا (٢٥)ی ئۆکراینا دەڕوات کە رەنگە ئەوەش بەکاتی بێت و بارودۆخێکی تر بێتە پێشەوە، ئەوەش بۆ ئۆکراینا بگەڕێتەوە. بەڵام لەدوای ئۆکراینا چی دەبێت، ئەوا خوێندنەوەم وا دەبێت:

مادام زلهێزەکان ناتوانن یەکتر لەناوبەرن، مادام لەسەرەنجامدا هەموو دونیا، چاوەڕوان دەکات ئاشتی بێتە ئاراوە، بەرژەوەندییەکان رەچاو بکرێنەوە، ناوچەکانی نفوس دابەشدەکرێنەوە، رەچاوکردنی دابەشکردنەوەی ناوچەکانی نفوسیش، بۆ زلهێزەکان و بۆ خوار زلهێزەکانیش دەکرێت، هەموو هەرێمەکانی دونیا ئەو چوارچێوەیە قبوڵ بکەن، چونکە ئەلتەرناتیڤ نییە! هەر بۆ نمونە ئەمڕۆ بایدن دەگاتە سعودیەو لەم کاتەشدا ئەوە دەگەیەنێت، جەنگی ئۆکراینا بەردەوام دەبێت، هەرچی توانا هەیە دەیخەنە کار و لەگەڵ چین لە ململانێدا دەبن، کە گەورەترین کێشە لەنێوان چین و ئەمریکا لەسەر دوو پرسە، تایوان و دەریای باشوری چین! چونکە دەریای باشوری چین لەسەر ئاسایشی رێڕەوە دەریاییەکانی ئۆقیانوسی هادی و ئەتڵەسی زۆر زۆرە! ئەگەر ئەمریکا کۆنتڕۆڵی بکات چین دەخنکێنێت! چینیش نەهێڵێت ئەمریکا کۆنتڕۆڵی بکات، کەواتە دەروازەیەکی گەورەی ئۆقیانوسەکان بۆ چین دەکرێتەوە. کە ئێستا و بەهێزی نەرم، دونیای داگیرکردووە ئەوکات بەهێزی رەقیش دێتە پێشەوە، بە هەزاران ئەژدیهای چینی دێتە پێشەوە بۆ ئەوەی تێکەڵاوی جیۆپۆڵەتیکی دونیا ببێت.

دەیانەوێت قەرەبووی ئەو هەموو زەرەرە بکەنەوە!

وای دەبینم لەدوای جەنگی ئۆکراینا، چەند دەخایەنێت فاڵی بۆ ناگرمەوە، بەڵام دەزانم کۆتایی دێت و بەکۆتایی هاتنیشی، رێککەوتنێکی نێودەوڵەتی دێتەئاراوە. دەزانم بەرێککەوتێکی نێودەوڵەتی، دەوڵەتە گەورەکان و هەرێمایەتییەکانی دەوروبەری خۆشمان رێکدەکەون! ئەمەشم وەک ماتماتیک لەبەرچاوە. هەموو ئەو پێشەکییەشم بۆ ئەوەبوو بڵێم:

ئەگەر جەنگی ئۆکراینا وەستاو زلهێزەکان لەبەرژەوەندیان بوو کە رێککەوتن بکەن و ئەو رێککەوتنەش بەبێ رێککەوتنی هەرێمایەتی لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و لە رێڕەوە ئاوییەکان، نەوتییەکان، گازییەکان و بازاڕەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەتوانێ لەم سەردەمەدا زیندووبێ، چی روودەدات؟ ئەمەش پرسیاری بونیەوییە! ئەوکاتە لە رۆژهەڵات و لەناو رۆژهەڵاتیشدا، وڵاتەکانی وەکو کوردستان کە لەناویاندا دابەشکراوە چی روودەدات؟ بڕوام وایە:

مەحاڵە زلهێزەکان بتوانن تەواوی بەرژەوەندییەکانیان لەسەر ئاستی دونیاو بەتایبەتی لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاست دابین بکەن، ئەگەر حکومەتەکانی دەوروبەرمان رازی نەکەن! چونکە بڕستی ئەوەیان نەمما، وڵاتە گەورەکان لە ململانێ لەگەڵ ئێران بەردەوامبن! تورکیا، سوریا و لەناو عیراقیشدا. بۆیە کاتێک رێککەوتن دەکەن لەدوای جەنگی ئۆکراینا بۆ ئەوەی ئارامییەک بێتەدی و هەموو ئەو زەرەرەی لەسی بۆ چڵ ساڵی رابردوودا، لەئەنجامی قەیرانی ئابوری، نەوت، نەبوونی ئاسایش و سەرهەڵدانی داعش، کوشت و کوشتار، ئۆکراینا و ئەو هەموو زەرەرە، کە بە تریلۆنەها دۆلار زیانیان بەرکەوتووە، دەیانەوێ دۆخێکی ئارام بێتە پێشەوە، لەڕێگەی هەر دەوڵەتێکەوە بێ، بۆ ئەوەی قەرەبووی ئەو هەموو زەرەرە بکەنەوە کە کردویانە.

دوێنێ راپۆرتێک هەبوو، کە دەوڵەمەندەکانی جیهان پێنج تریلیۆن دۆلار زیانیان کردووە.  ئیتر تێدەگەین ئابووری جیهان چی بەسەردا هاتووە!

هەلومەرجێکی ترسناک! لەدوای چارەسەر بۆ جەنگی ئۆکراینا

لە جەنگی یەکەم و دووەمی جیهان، بەهەموو وڵاتانی دونیا پێنج تریلیۆن دۆلار زەرەریان نەبووە. بەڵام ئێستا دەوڵەمەندەکان زەرەریان هەیە! دەوڵەمەندەکان، کۆمپانیاکان، دەوڵەتەکان و هەموویان پێویستیان بە بازاڕە، بە سەقامگیرییە، بەدەستەبەری تازەی ئابوورییە، ئەمەش بەبێ دەوڵەتانی هەرێمایەتی ناکرێت.

کاتێک بایدن هاتووە، هەموو تواناکانی خۆی لەگەڵ سعودییە و وڵاتانی عەرەبی دەخاتەکار، بۆ ئەوەی فشار بخاتە سەر ئێران! ئێرانیش بەبۆچونی بەندە خۆی توشی شەڕ ناکات!! ئێران کە هەموو پەنجەکانی ئیش دەکات، لەکوێ؟ لە یەمەن، لوبنان و عیراق و رۆهەڵاتیشی بەهەموو ئەوانەوە سەرقاڵ کردووە، ئەگەرچی خاوەن تەکنەلۆجیایەکی زۆر بەهێزیشە، بەڵام تەکنەلۆجیاکەی لەمەیدانی شەڕ تاقینەکراوەتەوە! کە ئایا دەتوانێ سەرکەوتنی ستراتیژی بەدیبهێنێت؟ هەروەک بینیتان تەکنەلۆجیای روسی لەمەیدانی شەڕی ئۆکراینا تاقیکرایەوە، تەنها چەکی ئەتۆمی نەبێ، زۆربەی چەکەکانی بەکارهێناوە، بەڵام لەبەرامبەردا ناتۆ، باشترین چەکی تەکتیکی هێنایە مەیدانەوە و توانیان سنور بۆ توانای تەکنەلۆجیای شەڕی روسیا دابنێن.

زلهێزێکی وەکو روسیا، بەم هەموو توانا جەنگییەوە، بەڵام لەبەرامبەر هەندێک چەکی تەکنیکی جەنگییەوە توانیان هاوکێشەی جەنگ لەناو ئۆکراینا بەجۆرێک بگۆڕن، روسیا نەتوانێ کێیف بەتەواوەتی کۆنترۆڵ بکات! ئەگەرچی لەسەرەتاوە روسیا تەوژمەکەی بۆ ئەوەبوو. بەڵام گۆڕا بۆ ڕۆژهەڵاتی ئۆکرایناو ناوچەی قرم و سەر ئاوی ئازۆف، هەتا کۆنتڕۆڵی بکات. پاشئەوەش ئەو ناوچەیە دەبەستێتەوە بە دەریای رەش و لەوێشەوە کارەکانی خۆی و پلانەکانی خۆی مەیسەر دەکات! دوریش نییە لەدوای کۆنتڕۆڵکردنی ئەوناوچانە، بەڕواڵەت راپرسییەکیش بۆ خەڵکەکەی دەکات و زۆرینەش لەدوای جەنگ، هەموو دەنگدەدەن بچنە ناو روسیا و بەم رێگەیەش روسیا خۆیی بە براوە بزانێت!

ئەگەرچی پوتین بۆ ئەوە نەڕۆیشت، گوتارەکەشی دوو رۆژ پش شەڕەکە دەڵێت: هەموو ئۆکراینا ئێمە دروستمانکردووە و بە بەشێک لە خۆمانی دەزانین.  بەڵام ئێستا چاوی لەسەر رۆژهەڵاتی ئۆکراینایە..

لێرەوە دێمە سەر ئەنجامی خوێندنەوەکەم، ئەویش ئەوەیە:

ئەگەر زلهێزەکان، ؛ لەدوای چارەسەر بۆ جەنگی ئۆکراینا، بۆ وڵاتانی وەکو کوردستان و وڵاتانی تری هەرێمایەتی، کاتێک رێکدەکەون، بڕوام وایە دۆخێکی وا دێتە پێشەوە، بەم هەلومەرجەی کە کوردستان پێیدا تێدەپەڕێت، هەلومەرجێکی ترسناکە!

ئاسان نییە ئەزمونی باشوور دووبارە ببێتەوە!

رێککەوتنی سیاسی لەنێوان حزبە سیاسییەکان نییە! متمانە لەنێوان حزبەکان نەماوە! تائێستا سێ بۆ چوار جار، پلاسخارت، نوێنەری نەتەوە یەکگرتووەکان ئینزاری حزبەکانی کردووەو دەڵێت: بارودۆختان خراپ دەبێت! کێشەکانتان چارەسەر بکەن، لەکۆبونەوەی سەرکردایەتی هەموو حزبەکان ئەم قسانەی تەئکید کردۆتەوە! ئێمەش نێوانمان باش نەبێت! تەنانەت ئەگەر باشیش بێ، ئێران و تورکیا و سوریا، بمێننەوە و رێکبکەون لەگەڵ دەوڵەتە گەورەکان، ئەوا سێبەشی کوردستان قەدەرمان دیارە! کە باش نییە، چونکە تورکیا، تورکیایە و ئێرانیش، ئەمریکا خواخوایەتی لەگەڵی رێکبکەوێت! کاتێکیش لەگەڵی رێکدەکەوێت، دەستبەرداری نابێ و مەرجەکانیشی قبوڵ دەکات! سوریاش لە جەنگ رزگار دەکەن!

واتە ئەگەر ئەو رێککەوتنە هاتەپێشەوە بۆ ئێران و تورکیا، ئەوا سوریاش لەو بوحرانە رزگار دەکەن و کێشەی تیرۆریستەکان و دەرفەتی کێشەی گەورە  ناهێڵن، ئەوکاتە بێگومان بە هێندەی مافی لامەرکەزی و تۆزێ زیاتر یان کەمتر، دەستکاری دەستوری سوریا بکەن و رەچاوی مافی کورد بکەن، ئەگەرنا ئەو ناوچەیەی پێیدەڵێن ناوچەی رۆژئاواو پەیەدە، باوەڕم نییە بەم ئیدارەیەی ئێستا کە پەیەدەیە بەڕێوەی دەبات، وەکو ئێستا بمێنێ!

ئەگەرچی پڕ بەدڵ ئومێدەوارم بمێنێتەوە، بەڵام من باسی رێککەوتنە نێودەوڵەتییەکان دەکەم، لەگەڵ دەوڵەتانی هەرێمایەتی، بۆیە زۆر بەگران و ئەستەمی دەبینم ئەو ئەزمونەی ئێستا ببێت بە ئەزمونی باشوری کوردستانیش! چونکە ئەزمونی باشور پێش روخانی سەدام هەبوو، دواتر لەگەڵ ئەمریکا و ئۆپۆزسیۆنی عیراقی رێککەوتین و ئینجا فیدراڵمان سەپاند.

ئەگەر عیراق لەم میحنەتە رزگاری ببێت؟!

کەوابێ، دەبێ بزانین ئێمە لەبەردەم ئەزمونێکی نێونەتەوەیی گەورەداین، ناشڵێم هیچ ئومێدێکی تێدانییە بۆ کورد، بەڵام بەو شرۆڤەیەی ئێستا، بەرژەوەندی زلهێزەکان زیاتر لەگەڵ بەرژەوەندی دەوڵەتەکاندایە! بێگومان وەک رێککەوتنی جەزائیرمان لێناکەن! یان وەکو لۆزانمان لێناکەن، ئەمە وەکو باشور، بەڵام ئاگەر ئەو رێککەوتننانەی باسمان کردن بێنەدی، ئەوا ئەم دەرەتانەی بۆ باشور هەیە، ئەوا وەک ئێستا زەحمەت دەبێت بۆمان بمێنێتەوە! بۆیە ئەوکاتە، جۆرێک لە رێککەوتن لەنێوان باشورو بەغداد دێتەدی، کە بەغداد مەرج و مەرجکاری دەبێت!

لەکاتێکدا ئەوەتا دەبینین بەغداد شلۆقە، رێککەوتن نییە، بەڵام وەزارەتی نەوتی عیراق، شکاتی لەهەموو ئەو کۆمپانیایانە کردووە، کە نەوتی کوردستان دەکڕن و دەفرۆشن، ئینجا ئێستا بەم شلۆقییە وابێت، ئەی ئەگەر عیراق لەم میحنەتە رزگاری ببێت؟! یان لەگەڵ دەوڵەتە گەورەکان رێککەوتن بکات، سوپاکەی بەهێزببێت و حکومەتێکی سێنتراڵی بەهێزی هەبێت، ئەوکاتە لەگەڵ باشور چۆن دەبێت؟ ئایا لەئێستا خراپتر نابێت؟! بێگومان خراپتر دەبێت. بۆیە خۆشباوەڕی لەسیاسەتدا زۆر خراپە.

دۆخی عیراقیش ئەوەیە، دوو جەبهە دروستبووە، هەشت مانگە هەڵبژاردن کراوە، لەم ماوەیەشدا سێ هەڵە دەبینم...

یەکەمیان: کورد جەبهەی نەبوو، وەکو هێزە کوردستانییەکان. ئەگەر ئێمە کوردایەتی و نەتەوایەتی و ئاییندەی کوردمان لەم بارودۆخەدا لا گرنگ بوایە، دەبوایە پێشئەوەی بچینە بەغداد خۆمان لەنێوان خۆماندا رێکبکەوتینایە. ئەمەش هیچ قسەیەکی تر قبوڵ ناکات. بەڵام کورد بەچوار ئەجندە چۆتە بەغداد، یەکێتی، پارتی، نەوەی نوێ و ئیسلامییەکان. چیمان کردووە؟ جەبهەکەی خۆمان بەهێز نەکردووە، پارتی لەگەڵ سەدرییەکان و سوننەکان جەبهەیەکی گرتووە! یەکێتیش لەگەڵ زۆربەی شیعەکان و هەندێک سوننەی لاواز، جەبهەیەکی تری گرتووە!

باوەڕواموایە هەڵەی یەکەممان، دروست نەکردنی هاوپەیمانییە لە کوردستان.. هەڵەی دووەممان، دابەشبونمانە بەسەر دوو جەبهەدا لە عیراق. کە هەردوو جەبهەکە، لە رەهەندی ستراتیجیدا ناتوانێ مافە دەستورییەکانی ئێمە بەدیبهێنێت! ناشتوانێ کێشەی نەوت و غازی کوردستان چارەسەر بکات. بۆ؟ پێرێ موقتەدا سەدر، بڕیارێکی دەرکرد کە لیستەکەی کە (٧٣) پەرلەمانتارن، لە پەرلەمان دەست بکشێننەوەو واشیانکرد. بەمشێوەیەش دەستێکی پارتی کەوت بەملادا و دەستەکەی حەلبوسی و خەنجەریش کەوت بەلاکەی تردا! هەر دوێنێ شاخەوان جێگری سەرۆکی پەرلەمان دەڵێت: هاوپەیمانی سێ قۆڵی کۆتاییهات! دەبێ بگەڕێین بەدوای ئەلتەرناتیڤدا.

سەرایە سەلامیش دێتە مەیدانەکە!

ئەم هاوپەیمانێتییە تەواو بوو، ئەی هاوپەیمانێتییەکەی یەکێتی چی دەکات؟ بەڕێزان مالکی و عامری و ئەوانی ترن، گریمان جێگەکانی پەرلەمانتارەکانی سەدر پڕ دەکەنەوە، ئایا دەتوانن بەبێ سەدرییەکان و پارتی و سوننەکان، حکومەت پێکبهێنن و (220) پەرلەمانتارەکە مسۆگەر بکەن؟ نەخێر ناتوانن. ئەگەر بیانتوانیایە سەدر پێی دەکرا، هەر لەبەر ئەوەش وازی هێنا، چونکە پێی نەکرا!

ئەگەر پارتی و سوننەکان بەتەنها بمێننەوەو رازی نەبن بەپێشنیازەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی، ئەوا (220)ەکە مسۆگەر نابێت. ئەم بارودۆخەش وەک ماتماتیک لەبەرچاوانە. پرسیارەکە ئەوەیە ئەگەر مسۆگەر نەبوو، دۆخەکە چی بەسەر دێت؟

یەکەم: دەبێ بزانین ئایە موقتەدا سەدر، تەنها بەکشانەوە وازدەهێنێت؟ یان ئەلتەرناتیڤی هەیە. ئەگەر بەتەنها کشانەوەیەو دانیشتنە هەتا هەڵبژاردنێکی تر، ئەمە بابەتێکی ترەو مەیدانە بۆ چوارچێوەی هەماهەنگی. ئەگەر نەخێر لەهەفتەکانی ئاییندە ئەلتەرناتیڤەکەی دێتە پێشەوە، کە ئەویش خۆپیشاندانی گەورەیە. خۆپیشاندانیش کە دەستیپێکرد و دەستی لێکرایەوە، ئەوا (سەرایە سەلام)یش دێتە مەیدانەکەو وەکو دەشوترێت سەد هەزار چەکدارن و شەش مانگیشە خۆبەخش وەردەگرن. کەواتە لەبەردەم چەند رێیانكداین!

رێگەکانی ئاییندە بەرەو کوێ!

رێی یەکەم، ئەوەیە موقتەدا سەدر لەبەر هەر هۆیەک بێت، ماوەیەک زۆر بێدەنگ بێت، لەمکاتەشدا چوارچێوەی هەماهەنگی بتوانێت، دەنگی (220) پەرلەمانتار دابین بکەن و حکومەت پيکبهێنن.

رێی دووەم، ئەگەر نەتوانن دەنگی پێویست بەدەستبهێنن، ئەوا فەراغێکی دەستوری دروست دەبێت. ئەوکاتە یان دەبێ بڕیار بدرێت هەڵبژاردنەوەیەکی پێشوەخت بکرێت، یان خۆپیشاندان لە عیراق دەستپێدەکاتەوە. واتا کایەکان هەمووی تێکەڵ و پێکەڵ دەبن لە عیراقدا.

بەشبە‌حاڵی خۆم ئاواتناخوازم جەنگی ئەهلی توشی عیراق ببێت، بەڵام توش ببێت تا ئەژنۆ خوێن بەرز دەبێتەوە، دۆخێکی زۆر مەترسیدار دروستدەبێت. کە هیچی لەقازانجی عیراق، کوردستان، دەستورو دیموکراسی نابێت. هەربۆیە بەشبەحاڵی خۆم دۆخەکە بە گەشبینی نابینم. ئەگەرچی بەڕێزەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی دەبینم پێدەکەنن و تەوقە دەکەن و دڵخۆشن. 

سەرەنجامی ئەم قسانەی منیش لەسەر ئاستی دونیا، ئەوپەڕی پێنج بۆ شەش مانگی تر دەخایەنێت. لەسەر ئاستی عیراقیش، هەر هەمووی مانگ یا مانگ و نیوێکی تر دەخایەنێت