گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

’’ئیتر بۆ ئەڵێن پارە نییە؟’’

داهاتی مانگانەی هەرێمی کوردستان ئاشکرا کرا.. ’’ئیتر بۆ ئەڵێن پارە نییە’’

2021.09.25 - 16:39
App store icon Play store icon Play store icon
داهاتی مانگانەی هەرێمی کوردستان ئاشکرا کرا.. ’’ئیتر بۆ ئەڵێن پارە نییە’’

ناس کورد-

ئەندامێکی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی کوردستان ڕایگەیاند، حکومەت پێی وتوون کە توانای دامەزراندنی مامۆستایانی وانەبێژی نییە، هاوکات داهاتی هەرێمی کوردستان لەدوای بەرزبوونەوەی نرخی نەوت ئاشکرادەکات و دەڵێت، حکومەتی هەرێم لەئێستادا مانگانە ٢٠٠ ملیار دینار زیادەی داهاتی هەیە. 

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

لە ڕاگەیەنراوێکدا عومەر گوڵپی، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی کوردستان (شەممە ٢٥ی ئەیلولی ٢٠٢١) ڕایگەیاند، "پاشئەوەی‌ وەڵامدراینەوە کە بەهۆی‌ خراپی‌ دۆخی‌ داراییەوە حکومەت مامۆستایانی‌ وانەبێژ دانامەزرێنێت، به‌ نووسراوی‌ ژماره‌ (٩٤) له‌ به‌رواری‌ (١٢ی‌ ٩ی‌ ٢٠٢١)، ئەم وەڵامەمان ڕەتکردەوە و جه‌ختمان له‌ به‌دواداچوونمانكرده‌وه‌ له‌سه‌ر كێشه‌ی‌ مامۆستایانی‌ وانه‌بێژ و داوامانکرد حکومەت وەڵامی‌ نوێ‌ و چارەسەری‌ گونجاو بۆ مامۆستایانی‌ وانەبێژ بدۆزێتەوە، بەجۆرێک هاوتابێت لەگەڵ باشبوونی‌ دۆخی‌ دارایی‌ هەرێم‌و ئەو داهاتەی‌ ئێستە دەگاتە دەست حکومەت." 

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، "نرخی‌ جیهانی‌ ستانداردى نەوت بۆ سەرو (٧٥) دۆلار بەرزبووەتەوە، قورسی‌ بەسرە (٧١) دۆلارو سوکەکەی‌ بۆ (٧٦) دۆلار کە ئەمە باشترین دۆخە پاش سێ ساڵ، ئەو نرخەی‌ نەوتی‌ هەرێمی‌ پێ دەفرۆشرێت تەنها (٧ تا ٩)دۆلار جیاوازە لە تێکەڵەی‌ ئەو جۆرو نرخەی‌ نەوتى بەسرەى پێ دەفرۆشرێت." 

 

ئەوەشی خستووەتەڕوو، "کەواتە بەلای‌ کەمەوە ڕۆژانە نەوت بە (٦٥دۆلار) و زیاتر دەفرۆشێت، کە ئەگەر ڕۆژانە تەنها (٤٧٠ هەزار) بەرمیل بفرۆشێت  ئەوە داهاتی‌ نەوت لە ڕۆژێکدا بریتیە لە(٣٠ ملیۆن) دۆلار و لە مانگێکدا نزیکەی‌ (٩١٧ ملیۆن دۆلار) کە بە دینار دەکاتە (یەک ترلیۆن‌ و ٣٢٨ ملیار) دینار، پاش دەرکردنی‌ خەرجییەکان، ئەوە نزیکەی‌ (٧٠٠ ملیار) دینار بەتەنها داهاتی مانگانەی‌ نەوتە، بە داهاتەکانی‌ تری‌ گومرگ‌ و باج‌ و ڕسومات‌ و (٢٠٠ ملیار) دیناری‌ بەغداوە ئەوە مانگانە داهاتی‌ هەرێم زیاترە لە (یەک ترلیۆن‌ و ٢٥٠ ملیار) دینار، لە کاتێکدا کۆی‌ پێویستی‌ بودجە بۆ خەرجییەکانی‌ هەرێم و مووچەى تەواو تەنها یەک ترلیۆن دینارە و مانگانە هەرێمی‌ کوردستان بەلای‌ کەمەوە (٢٠٠ ملیار) دیناری‌ زیاترە لەوەی‌ کە پێویستیەتی‌، ئیتر بۆ پارە نیە و دۆخى دارایى خراپە؟." 

 

دەقی ڕاگەیەنراوەکەی عومەر گوڵپی: 

 

بەدواداچوون

پاشئەوەی‌ وەڵامدراینەوە کە بەهۆی‌ خراپی‌ دۆخی‌ داراییەوە حکومەت مامۆستایانی‌ وانەبێژ دانامەزرێنێت، به‌ نووسراوی‌ ژماره‌ (٩٤) له‌ به‌رواری‌ (١٢ی‌ ٩ی‌ ٢٠٢١)، ئەم وەڵامەمان ڕەتکردەوەو جه‌ختمان له‌ به‌دواداچوونمانكرده‌وه‌ له‌سه‌ر كێشه‌ی‌ مامۆستایانی‌ وانه‌بێژو داوامانکرد حکومەت وەڵامی‌ نوێ‌و چارەسەری‌ گونجاو بۆ مامۆستایانی‌ وانەبێژ بدۆزێتەوە، بەجۆرێک هاوتابێت لەگەڵ باشبوونی‌ دۆخی‌ دارایی‌ هەرێم‌و ئەو داهاتەی‌ ئێستە دەگاتە دەست حکومەت.

 

نرخی‌ جیهانی‌ ستانداردى نەوت بۆ سەرو (٧٥) دۆلار بەرزبووەتەوە، قورسی‌ بەسرە (٧١) دۆلارو سوکەکەی‌ بۆ (٧٦) دۆلار کە ئەمە باشترین دۆخە پاش سێ ساڵ، ئەو نرخەی‌ نەوتی‌ هەرێمی‌ پێ دەفرۆشرێت تەنها (٧ تا ٩)دۆلار جیاوازە لە تێکەڵەی‌ ئەو جۆرو نرخەی‌ نەوتى بەسرەى پێ دەفرۆشرێت.

 

کەواتە داهاتى هەرێم بەمجۆرەیە: بەلای‌ کەمەوە ڕۆژانە نەوت بە (٦٥دۆلار)و زیاتر دەفرۆشێت، کە ئەگەر ڕۆژانە تەنها (٤٧٠ هەزار) بەرمیل بفرۆشێت  ئەوە داهاتی‌ نەوت لە ڕۆژێکدا بریتیە لە(٣٠ ملیۆن) دۆلارو لە مانگێکدا نزیکەی‌ (٩١٧ ملیۆن دۆلار) کە بە دینار دەکاتە (یەک ترلیۆن‌و سێسەدو بیست‌و هەشت ملیار) دینار، پاش دەرکردنی‌ خەرجییەکان، ئەوە نزیکەی‌ (٧٠٠ ملیار) دینار بەتەنها داهاتی مانگانەی‌ نەوتە، بە داهاتەکانی‌ تری‌ گومرگ‌و باج‌و ڕسومات‌و (٢٠٠ ملیار) دیناری‌ بەغداوە ئەوە مانگانە داهاتی‌ هەرێم زیاترە لە (یەک ترلیۆن‌و دوو سەدو پەنجا ملیار دینار)، لە کاتێکدا کۆی‌ پێویستی‌ بودجە بۆ خەرجییەکانی‌ هەرێم و مووچەى تەواو تەنها یەک ترلیۆن دینارەو مانگانە هەرێمی‌ کوردستان بەلای‌ کەمەوە (٢٠٠ ملیار) دیناری‌ زیاترە لەوەی‌ کە پێویستیەتی‌، ئیتر بۆ پارە نیەو دۆخى دارایى خراپە؟

 

یەکێک لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی‌ پێشخستنی‌ قوتابخانەو پشتیوانیکردنیان دەستەبەرکردنی‌ مافی‌ مامۆستایانە، لە دۆخێکدا ئەوەی‌ تۆزێک پارە بەخۆیەوە شک بەرێت منداڵەکانی‌ لە قوتابخانە حکومییەکان دەردەهێنێت‌و ڕوو دەکاتە قوتابخانەی‌ ناحکومی‌، ئاخر حکومەت بەم دۆخەوە ئەتوانێت کێبرکێی‌ قوتابخانەی‌ ئەهلی‌ بکات؟ ئاخر ئەکرێت مامۆستایەک بتوانێت ئەرکەکانی‌ جێبەجێ بکات تۆ مافەکانی‌ بۆ دەستەبەر نەکەیت؟ ئەکرێت مامۆستایەک لە گوندێکی‌ دوورە دەست وانەبڵێتەوە مانگی‌ بە (١٦ هەزار) دینار؟

 

فەرمانبەر بە گرێبەست بۆ ماوەی‌ (١٥) ساڵ، کە نە لە حکومەت چارەنووسی‌ دیارە نە لە صندوقی‌ کەرتی‌ تایبەت خانەشینی‌ بۆ کراوە، مامۆستای‌ وانەبێژو زۆر سەیرو سەمەرەو ناوى تر کە لە کاری‌ حکومەت ناوەشێتەوە کە خەمی‌ هاووڵاتیەکانی‌ بێت، بە یاسا کاربکات‌و بیر لە ئایندەی‌ وڵاتەکەی‌ بکاتەوە.

 

بۆیە ئێمە بەردەوام دەبین لە بەدواداچون بۆ ماف‌و چارەنووسی‌ مامۆستایانی‌ وانەبێژ کە ژمارەیان زیاترە لە (٢٠ هەزار ) مامۆستاو کۆڵەکەی‌ بەردەوامی‌ خوێندنن لە ژمارەیەکی‌ زۆر قوتابخانە، ڕەخساندنی‌ هەلی‌ کار بۆ گەنجان، بە هەمیشەییکردنی‌ فەرمانبەرانی‌ گرێبەست، دامەزراندنی‌ یەکەمەکانی‌ زانکۆو پەیمانگا، ئەگەر بمانزانیایە پارە نیەو داهات خراپە بە دڵنیاییەوە نەمانئەنتوانی‌ ئەم داوایانە بکەین‌و سوربین لەسەر ڕاستکردنەوەی‌ حکومەت‌و دەسەڵات.

ئەمە کاری‌ ئێمەیەو بەردەوامیش دەبین.

 

عومەر گوڵپی‌

ئەندامی‌ لیژنەی‌ دارایی‌ لە پەرلەمانی‌ کوردستان

٢٥ی‌ ٩ی‌ ٢٠٢١