گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

’’ئاڕاستەى پێچەوانە’’

هۆکارەکانى پشت هەڵکشانى دوبارەى ئامارەکانى کۆرۆنا لە هەرێم

2021.02.28 - 23:22
App store icon Play store icon Play store icon
هۆکارەکانى پشت هەڵکشانى دوبارەى ئامارەکانى کۆرۆنا لە هەرێم

ناس کورد-

 

هەڵکشانى دوبارەى ئامارەکانى کۆرۆنا هەرێمى کوردستانى خستووەتەوە حاڵەتى ئامادەباشى و تاوتوێکردنى توندکردنەوەى رێوشوێنەکان، دواى کەمتر لە هەفتەیەک لەدەستنیشانکردنى کۆرۆناى گۆڕاو کە بڵاوبوونەوەى خێراترە.

 

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

ئامارەکانى وەزارەتى تەندروستى هەڵکشانى بەرچاوى ژمارەى توشبووان دەردەخەن بەو پەتایە کە بەوتەى بەرپرسان زۆربەیان توشبووى کۆرۆناى گۆڕاون، ئەوەش ترسی لەلاى بەرپرسان دروستکردووە کە دۆخەکە لە کۆنتڕۆڵ دەربچێت و بەخێرایی تەشەنە بکات.

 

ئەو دۆخە نوێیە دەرگاى چەندین ئەگەرى نوێی بەرووى هەرێمدا کردووەتەوە، لەناویاندا توندکردنەوەى زیاترى رێوشوێنەکان و داخستنەوەى دوبارەى دەرگاى قوتابخانەکان، کە سەرجەمیان لە کۆبوونەوەى سبەینێی لیژنەى باڵاى بەرەنگاروبونەوەى کۆرۆنا دەخرێنەبەرباس.

 

لەگەڵ گەیشتنى کۆرۆناى گۆڕاو بە هەرێمى کوردستان لە 21 ى شوباتى 2021، هەرێمى کوردستان چەند رێوشوێنێکى نوێی راگەیاند بۆ رێگریکردن لە هەڵکشانى توشبووان، بەڵام رێوشوێنەکان نەبوونە هۆى داکشانى ئامارەکان، کە بەرپرسانى تەندروستى هۆکارەکەى بۆ پابەندنەبوون بە خۆپارێزى دەگەڕێننەوە، لەگەڵ خێرا بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسەکە.

بەپێی بەدواداچونى "ناس کورد"، لەماوەى حەوت رۆژى دواى تۆمارکردنى کۆرۆناى گۆڕاو، 1328حاڵەتى نوێی توشبوون بە ڤایرۆسەکە تۆمارکراون، کە بەوتەى بەرپرسانى تەندروستى زۆربەیان توشبووى کۆرۆناى گۆڕاون.

 

هەڵکشانى ئامارەکە لیژنەى باڵاى کۆرۆناى ناچارکردووە کۆبوونەوەکانى بکاتە هەفتانە، لەکاتێکدا پێشتر دوو هەفتە جارێک یاخود مانگانە کۆبوونەوەى دەکرد بۆ هەڵسەنگاندنى دۆخەکە.

 

دوایین کۆبوونەوەى لیژنەکە لە 22ى شوباتدا بوو کە تێیدا بڕیارى نوێ دەرکران بۆ توندکردنەوەى رێوشوێنەکان، لەوانە قەدەغەکردنى هاتنى گەشتیاران.

 

رەهێڵ فەرەیدون بریکارى وەزارەتى تەندروستى حکومەتى هەرێم ئەمڕۆ یەکشەممە بە "ناس کورد" ى راگەیاند، زۆربەى توشبووانى ئێستا لە کۆرۆناى گۆڕاون کە بڵاوبوونەوەى خێراترە.

 

وتیشى بڵاوبوونەوەى ئێستاى ڤایرۆسەکە بەپێچەوانەى ساڵى رابردووەوە لە سلێمانى یەوە نییە، کە هۆکارەکەى ئەوەیە سنورەکان ئەمساڵ وەکو پێویست کۆنتڕۆڵ کراون، ئەمجارە زیاتر لە لەهەولێر و دهۆکەوەیە، ئەوەش بەهۆى زۆرى هاتوچۆ لەگەڵ شارەکانى عێراق بەتایبەتى هاتنى گەشتیار.

رەهێڵ فەرەیدوون جەختدەکاتەوە کە پێویستە هاتنى گەشتیار بەتەواوى قەدەغە بکرێت، هەروەها هاتوچۆ لەگەڵ پارێزگاکانى عێراق تەنها بۆ مەبەستى شاندى فەرمى و دیبلۆماسی رێگەى پێ بدرێت، تا ئامارەکان زیاتر بەرزنەبنەوە.

 

هەڵکشانى ئامارەکان بەجۆرێکە تەنها ئەمڕۆ 237 توشبووى نوێ تۆمارکراوە، کە زیاتر لە سێ هێندە زیاترە لە ئامارى توشبووانى دوێنێ شەممە و نزیکەى نیوەى لە هەولێر تۆمارکراوە، دواتر لە سلێمانى و دهۆک.

 

"کە ئامارەکە بەراورد دەکرێت بە هەفتەى رابردوو دوو هێندە و سێ هێندەیە، ئەم شەپۆلە دەتوانین بە گرتنەبەرى رێوشوێن رێگە لە خێرا بڵاوبوونەوەى بگرین، رەنگە هەفتەیەکە دیکە زیاتر بەرزبێتەوە و ناچاربین کەرەنتین رابگەیەنین و بە قۆناغ خوێندن رابگرین".

 

ئەگەرى داخستنەوەى خوێندن بەهۆى هەڵکشانى دوبارەى ئامارەکانى کۆرۆناوە لەکاتێکدایە، ماوەى کەمتر لە مانگێکە دەرگاى ناوەندەکانى خوێندن کراونەتەوە و دیار نییە ئەگەر ئەمجارە دابخرێتەوە چارەنوسى ئەمساڵى خوێندن چى دەبێت.

 

رەهێڵ فەرەیدون وتى "پێموانییە بڕیارى داخستن بۆ ئەم هەفتەیە بدرێت چونکە هێشتا ئامارەکان جێگەى مەترسی نین، بەڵام بەپێی هەڵسەنگاندنى دۆخەکە ئەگەر هەیە بۆ هەفتەکانى داهاتوو بڕیارى هەڵپەساردن بۆ ماوەیەکى کاتى بدرێت".

 

پێشیوایە بە داخستنى سنورەکان لە ئێستادا دەتوانرێت رێگە لە خێرا بڵاوبوونەوەى پەتاکە بگیرێت و توشبووانى ئێستا چارەسەر بکرێن.

ئامارەکانى وەزارەتى تەندروستى دەریدەخەن لە ئێستادا پارێزگاى هەولێر لەزۆرى ژمارەى توشبووان لەپێشەوەیە بە (٣٧٩٢٤) توشبوو، پاشان دهۆک بە (٣٦٤٥٠) توشبوو، سلێمانى بە (٣١٤٧٧) توشبوو، هەڵەبجە بە (٣١٠٣) توشبوو. بەڵام لە ئامارى مردن سلێمانى لەپێشەوەیە بە (١٧٠٧) حاڵەت، هەولێر بە (٩٣٣) حاڵەت، دهۆک بە (٧٣٦) حاڵەت، هەڵەبجە بە (١٤٣) حاڵەت.

 

"توشبووانى ئێستا زۆربەى زۆرى ڤایرسە گۆڕاوەکەیە، گومان دەکرێت جۆرەکەى بەریتانیا بێت، هۆکارەکەشى ئەوەیە کۆرۆناى کۆن بەرەو کۆتایی دەچێت"، رەهێڵ فەرەیدون وایوت.

 

ترس و نیگەرانى لە دوبارە هەڵکشانەوەى ئامارى کۆرۆنا لە هەرێم هاوکاتە لەگەڵ گەیشتنى یەکەم قۆناغى ڤاکسینى کۆرۆنا بە عێراق کە بەشێکى رەوانەى هەرێم دەکرێت.

 

رەهێڵ فەرەیدون دەڵێت "تا ئەم ساتە کۆمپانیاکانى ڤاکسین و تەندروستى جیهانى پێیانوایە ڤایرۆسەکە زۆر گۆڕانکاریی بەسەردا هاتبێت، بۆیە ڤاکسینەکە زۆر کارى لەسەر دەکات، ئەوەش دڵخۆشکەرە".

 

وتیشى هیوا هەیە لەگەڵ پێدانى ڤاکسین ڤایرۆسەکە لە 2023 بەرەو نەمان بچێت، بەمەرجێک زۆر گۆڕانکاریی لە جیناتى کۆرۆناى گۆڕاوەکەدا دروستنەبێت.