گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

تایبەت

هەرێم لەبارەى سزادانى دەروازە سنورییەکانییەوە وەڵامى بەغدا دەداتەوە

2021.02.14 - 16:54
App store icon Play store icon Play store icon
هەرێم لەبارەى سزادانى دەروازە سنورییەکانییەوە وەڵامى بەغدا دەداتەوە

ناس کورد-

بەڕێوەبەرى گشتى گومرگى هەرێمى کوردستان رایگەیاند، پاساوى بەغدا بۆ بێبەشکردنى هەرێم لە ترانزێت "بێ بنەمایە" و چاوەڕوانیش ناکەن بەغدا بڕیارەکەى بگۆڕێت.

کەناڵی ناس کورد لە تێلیگرام جۆین بکە   

 

بەپێی نوسراوێک کە "ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە و واژۆی عومەر عەدنان، سەرۆکى دەستەی دەروازە سنورییەکانی عێراقی لەسەرە، بڕیار دراوە دەروازە سنورییەکانی هەرێم بەدەر بکرێت لە ترانزێت "بەهۆی پابەندنەبوون بە رێکخستنی پێناسەی گومرکی و نەهێشتنی قاچاخچێتی ئەو شمەکانەی کە نابێت هاوردە بکرێن.

 

ساماڵ عەبدورەحمان بەڕێوەبەرى گشتى گومرگى هەرێم ئەمڕۆ یەکشەممە بە "ناس کورد" ى راگەیاند "پێمان خۆش نییە کە بەغدا بریارى لەو شێوەیەى داوە، کە هەرێم بێبەشدەکات لە ترانزێت".

 

وتیشى "پاساوى بەغدا بۆ بڕیارەکەى بێبنەمایە، چونکە یاساى ژمارە 13 ى 2019  دەقاودەق لەهەرێم جێبەجێکراوە".

 

ساماڵ عەبدورەحمان باسى لەوەشکرد، دانانى ترانزێت پێویستى بە کۆمەڵێک پێداویستى زۆرە، بەتایبەتى گرەنتى ئەمنى، ناوچەکانى هەرێم لەو رووەوە ئامادەباش ترن بۆ ئەو پرسە وەک لەناوچەکانى دیکەى عێراق.

 

"چاوەڕوان ناکەین و هەستناکەین عێراق بڕیارى دیکە بدات لەو بارەیەوە، بەتایبەت کە بەبێ ئێمە بڕیارەکە دەرکراوە"، ساماڵ عەبدورەحمان وایوت.

 

بڕیارەکەى دەروازە سنورییەکانى عێراق، هەرێمى کوردستان بەتەواوى بێبەشدەکات لە ترانزێت، لەکاتێکدا بەهۆى هەڵکەوتەى جوگرافییەوە هەرێم بە شوێنێکى لەبار بۆ ئەو بازرگانییە دادەنرێت.



بەپێی راپۆرتێکى گۆڤارى بازرگانى و پیشەسازى کە ساڵى 2017 بڵاویکردەوە، حكومه‌تی‌ هه‌رێم نه‌یتوانیوه‌ ده‌ستپێشخه‌ریی‌ بكات بۆ زیكبونه‌وه‌ له‌رێكخراوه‌ ئابورییه‌ ناوچه‌ییه‌كان، تا كوردستان له‌ترانزێتی‌ نێوده‌وڵه‌تییدا بایه‌خی‌ ته‌واوی‌ پێبدرێت، به‌تایبه‌تی‌ له‌راڕه‌وی‌ نێوان رۆژهه‌ڵات‌و رۆژئاواو باكورو باشوری‌ گۆی‌ زه‌وییدا، كه‌ وڵاتانی‌ توركیا‌و ئێرانی‌ دراوسێ ئه‌ندامی‌ كارای‌ ئه‌و رێكخراوانه‌ن‌و گرنگترین ئه‌ڵقه‌ی‌ گرێدانی‌ بازرگانی‌ نێوان ئاسیا‌و ئه‌وروپان كه‌ به‌راورد به‌راڕه‌وه‌ كلاسیكییه‌كان له‌ڕوی‌ مه‌وداو كاته‌وه‌ 20% كورتتره‌‌و له‌ڕووی‌ تێچونه‌وه‌ 30% هه‌رزانتره‌ بۆ گواستنه‌وه‌ی‌ كاڵا‌و گه‌شتیار.

 

ئاماژە بەوەشکراوە، كوردستان كه‌ له‌ڕوی‌ جوگرافییه‌وه‌ له‌نێوان چه‌ندین وڵاتی‌ ئاسیا‌و ئه‌وروپادا هه‌ڵكه‌وتووه‌، ده‌توانێت له‌راڕه‌وی‌ باكورو باشوردا كه‌ ساڵی‌ 2000 له‌لایه‌ن ئێران‌و روسیا‌و هندستانه‌وه‌ به‌مه‌به‌ستی‌ هاوكاریی‌ گواستنه‌وه‌و گه‌یاندن دامه‌زرا‌و وڵاتانی‌ ئازه‌ربایجان‌و ئه‌رمینیا‌و كازاخستان‌و تاجیكستان‌و توركیا‌و ئۆكرانیا‌و روسیای‌ سپی‌‌و عه‌مان‌و سوریا ئه‌ندامی‌ چاودێرن، رۆڵی‌ خۆی‌ له‌گواستنه‌وه‌ی‌ كاڵا‌و گه‌شتیاردا ببینێت. 

 

هه‌روه‌ها له‌راڕه‌وی‌ رۆژهه‌ڵات‌و رۆژئاوادا كه‌ هه‌مان رێگه‌ی‌ دێرینی‌ "ئاوریشم"ه‌، كاڵای‌ ترانزێتی‌ چین‌و ئاسیای‌ ناوه‌ڕاست به‌سنوری‌ كوردستاندا بگوازرێته‌وه‌ بۆ ئاسیای‌ رۆژئاوا‌و وڵاتانی‌ سه‌ر ده‌ریای‌ ناوه‌ڕاست، له‌به‌رامبه‌ریشدا كاڵای‌ ئه‌م وڵاتانه‌ بگوازێته‌وه‌ بۆ بازاڕه‌كانی‌ ئاسیای‌ ناوه‌ڕاست‌و چین. به‌هه‌مانشێوه‌ ده‌توانێت له‌گواستنه‌وه‌ی‌ كاڵا‌و گه‌شتیاردا له‌"راڕه‌وی‌ تراسیكا"دا رۆڵ‌ ببینێت، كه‌ ئازه‌ربایجان‌و ئێران‌و ئه‌رمینیا‌و جۆرجیا‌و كازاخستان‌و تاجیكستان‌و ئۆزبه‌كستان‌و بولغاریا‌و مۆلداڤیا‌و رۆمانیا‌و توركیا‌و ئۆكرانیا ئه‌ندامن.

 

بەپێی گۆڤارەکە، ده‌رفه‌تێكی‌ گونجاو بۆ ترانزێت له‌كوردستاندا ره‌خساوه‌، به‌ڵام هیچ هه‌نگاوێك نه‌نراوه‌ بۆ كردنی‌ به‌واقیعێكی‌ به‌رده‌ست، به‌مه‌رجێك ترانزێت ده‌توانێت له‌كوردستاندا ده‌رفه‌تی‌ زیاتر بۆ گه‌شه‌ی‌ ئابوری‌ بڕه‌خسێنێت، داهات زیادبكات، ناوچه‌ مه‌رزییه‌كان ئاوه‌دان بكاته‌وه‌، هه‌لی‌ كار به‌شێوه‌ی‌ راسته‌وخۆو ناڕاسته‌وخۆ بۆ هاوڵاتیان ده‌ستبه‌ر بكات، گه‌شه‌ به‌كه‌رتی‌ گه‌شتیاریی‌ بدات، كه‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ش یه‌كێك ده‌بێت له‌ڕێگاكانی‌ رزگاربونی‌ كوردستان له‌وابه‌سته‌بون به‌داهاتی‌ نه‌وته‌وه‌.