گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

ئێران دەیەوێت بە فڕۆكەكانی سەدام حسێن شەڕی ئەمریكا بكات

2019.05.18 - 13:43
ئێران دەیەوێت بە فڕۆكەكانی سەدام حسێن شەڕی ئەمریكا بكات
ناس نیوز- دوای پەرەسەندنی گرژییەكانی نێوانیان، پرسیاری هەرە گرنگ لە ئێستادا ئەوەیە ئایا هێزی ئاسمانی ئێران توانای ڕووبەڕووبوونەوەی هێزی ئاسمانی ئەمریكای هەیە؟. . محەمەد كینانی لێكۆڵەر لە بواری سەربازی لە دیداری عەرەبی بۆ لێكۆڵینەوەی سیاسی بەكەناڵی ئاڕتی رووسی وتووە"هێزی ئاسمانی ئێران لە سەردەمی رژێمی شادا، بەهۆی كۆمەكی بەردەوامی ئەمریكا بۆ ئێران لەو سەردەمەدا لە ترۆپكی پێشكەوتن و هێزدا بووە، ئەمریكا باشترین فڕۆكەی جەنگی ئەو سەردەمەی دابووە ئێران كە فڕۆكەی جۆری (F-14 Tomcat) بوو". . كینانی ئاماژە بەوە دەكات، ئێران لەو سەردەمەدا تاكە وڵات بووە كە هاوشانی ئەمریكا ئەو جۆرە فرۆكەیەی هەبووبێت لەگەڵ بوونی چەند جۆرێكی دیكەی فڕۆكەی پێشكەوتوو. . بەوتەی ئەو توێژەرە سەربازییە، لە حەفتاكانی سەدەی ڕابردوو هێزی ئاسمانی ئێران ئەوەند بەهێز بووە تەنانەت تاكە هێزی ئاسمانی بووە لە جیهاندا فرۆكەی ئەمریكی پێشكەوتووی جۆری"Multirole " و فڕۆكەی هەڵۆی شەڕكەرF-16 Fighting Falcon ی هەبێت. . ساڵی 1976 ئێران داوای لە ئەمریكا كرد 150 فڕۆكەی جۆری F-16 Fighting پێ‌ بفڕۆشێت، بەڵام ئەمریكا ئەو سەودانامەیەی ڕەتكردەوە بەهۆی بەرپابوونی شۆڕشی ئیسلامی لەو وڵاتەدا، ئەمریكاش لەبری ئەوەی ئەو جۆرە فڕۆكانە بدات بە ئێران، لەساڵی 1980 فڕۆشتی بە ئیسرائیل. . كینانی جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە، هێزی ئاسمانی ئێران لە شەڕی عێراق و ئێراندا لەنێوان ساڵانی 1980–1988 توانیوویەتی لە سەرەتادا هەندێ سەركەوتن بەدەستبێنێت، بەڵام هێزی ئاسمانی عێراق توانیوویەتی كاریگەری هێزی ئاسمانی ئێران لە ئاستێكدا ڕابگرێت بە چەند فرۆكەیەكی ئاست نزم و كەم كاریگەر بە بەراوورد لەگەڵ فڕۆكەكانی ئێراندا، ئەوەش بە فڕۆكەی (میراژ ئیف-1 مێگ -25 مێگ -23 مێگ -21 سۆ-22، مێگ 29). . ئابڵۆقەكانی ئەمریكا بۆ سەر ئێران لە دوای شۆڕشی ئیسلامی هۆكارێكی سەرەكی بووە بۆ لاوازبوونی هێزی ئاسمانی ئێران، چونكە چیدی فڕۆشتنی پارچەی یەدەگی تایبەت بەو فڕۆكانەی ئێران موڵكداری دەكات قەدەغەكرد، ئەمەش وایكرد ئێران ئیتر نەتوانێت بە شێوەیەكی كارا بەكاریان بهێنێت. . بەبڕوای ئەو توێژەرە هێزی ئاسمانی ئێران لە دوای ساڵی 1991 پێشكەوتنێكی باشی بەخۆیەوە دی، بەبێ‌ ئەوەی ئەو وڵاتە دەست بكات بەكڕینی فڕۆكەی نوێ‌، هۆكاری پێشكەوتنەكەش بە ڕای كینانی بۆ دەست بەسەرداگرتنی فڕۆكەكانی عێراق بوو لەلایەن ئێرانەوە، ئەوەش كاتێك حكومەتی عێراق پێش جەنگی گەردەلوولی بیابان لە 30 ئەیلولی 1991 نزیكەی 125 فڕۆكەی جۆراوجۆری ناردە ئێران بە مەبەستی پارێزگاریكردنیان لە هێرشی ئاسمانی فڕۆكەكانی هاوپەیمانان. . بەڵام ئێران بە بڕیاریكی كتوپڕ لە تەمووزی 1992 دەستی بەسەر ئەو فڕۆكانەدا گرت و وەك بەشێك لە قەرەبووی جەنگی هەشت ساڵەی نێوان عێراق و ئێران هەژماری كرد و ڕەنگی فڕۆكەكانی گۆڕی و لۆگۆی تایبەتی هێزی ئاسمانی ئێران و ئاڵای ئەو وڵاتەی پێوە كردن. .