گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

هەناردەى نەوتی ئۆپێک زیادی کردووە و نرخەکەشی بەرزبووەتەوە

2020.09.01 - 23:44
هەناردەى نەوتی ئۆپێک زیادی کردووە و نرخەکەشی بەرزبووەتەوە

ناس کورد- 

بەپێى داتاکانی ئاژانسى ڕۆيتەرز، لە مانگى ئابدا بەرهەمى هەناردەى نەوتى وڵاتانی ڕێكخراوى ئۆپێك زيادى كردوە، ئەوەش دواى ئەوەى ڕێكخراوەكە و هاوپەيمانەكانى كۆت و بەندەكانى پێشوويان بۆ پابەندبوون بە كەمكردنەوەى بەرهەمەوە سوككردوە، ئەوەش بەهۆى ساڕێژبونەوەى ئابورى جيهانى و زيادكردنى خواست لەسەر نەوت.

 

ڕۆيتەرز لە ڕاپۆرتێکیدا دەڵێت، بەپێى ئەو ڕوپێویيەى ئەنجاميانداوە ڕێكخراوى "ئۆپێك" كە لە 13 وڵات پێكدێت، لە مانگى ئابدا ڕۆژانە 24 مليۆن و 270 هەزار بەرميل نەوتى هەناردە كردووە، ئەوەش 950 هەزار بەرميلى زياترە لە مانگى تەموز.

 

دواى ئەوەى بەهۆى بڵاوبونەوەى ڤايرۆسى كۆرۆنا و داخرانى جيهان و كەمبوونەوەى خواست لەسەر نەوت نرخەكەى بەشێوەيەكى بەرچاو دابەزى كە چەندين ساڵە دابەزينى لەوشێوەيەى بەخۆيەوە نەبينيوە، كەمكردنەوەى بڕى هەناردە لەلايەن ئۆپێك و هاوپەيمانەكانى كە بە "ئۆپێك پڵەس" ناسراون هاوكاربوو بۆ بەرزبوەنەوەى نرخى نەوت و گەيشتنە 46 دۆلار.

 

لەماوەى ڕابردوودا نرخى يەك بەرميل نەوتى خاو هاتە خوارەوە بۆ 16 دۆلار و ماوەى 21 ساڵە دابەزينى لەو جۆرەى بەخۆيەوە نەبينيوە، ترسى ئەوەش هەيە بەهۆى شەپۆلى دووەمى ڤايرۆسى كۆرۆناوە دووبارە نرخى نەوت بەرەو دابەزين بچێتەوە.

 

نوێنەرێكى ڕێكخراوى ئۆپێك دەڵێت: "بارودۆخەكە باش بووە، بەڵام ساڕێژبوونەوەى تەواو ڕووينەداوە، پێويستە بە وردى و بەردەوام چاودێرى بازاڕ و بارودۆخى ڤايرۆسى كۆرۆنا بكەين."

 

ڕێكخراوى ئۆپێك لەسەرەتاى مانگى پێنجەوە ڕۆژانە نۆ مليۆن و 700 هەزار بەرميل نەوتى كەمكردەوە كە 10%ى بەرهەمى جيهانييە، ئەوەش دواى ئەوەى كۆرۆنا خواستى لەسەر نەوت داڕماند، بەڵام لەسەرەتاى مانگى هەشت كەمكردنەوەکەى بۆ حەوت مليۆن و 700 هەزار بەرميلى ڕۆژانە دابەزى و ئەوەش تا مانگى دوانزەى ئەمساڵ بەردەوام دەبێت.

 

ئەو بڕە كەمكراوەيەش چوار مليۆن و 868 هەزار بەرميلى ڕێكخراوى ئۆپێك كەم يدەكاتەوە و پاشماوەكەى وڵاتە هاوپەيمانەكانى، بەپێى زانياريەكانی ڕۆیتەرز، وڵاتانى ئۆپێك بە ڕێژەى 99% پابەندبوون بە كەمكردنەوەكەوە، بەڵام لەمانگى تەموزدا پابەندبوون 95% بووە.

 

بەپێى ڕوپێویيەكەى ڕۆيتەرز و داتاكانى ئۆپێك، زيادەى مانگى ئاب زياترە لەوەى مانگى تەموز، ئەوەش واتاى ئەوەيە كە ئۆپێك لە ئێستادا ڕۆژانە يەك مليۆن بەرميل زياتر لە مانگى شەش هەناردە دەكات كە لەو مانگەدا نزمترين ئاستى بووە لە ساڵى 1991 ەوە.

 

بەپێى داتاكان زيادەكە زۆرينەى لە سعوديەوە بووە كە ڕۆژانە نۆ مليۆن بەرميل نەوت هەناردە دەكات، واتاى ڕۆژانە 600  هەزار بەرميل لە مانگى حەوت زياتر هەناردە دەكات، ئەنگۆلا و جەزائيريش كەمترين ڕێژەيان بەركەوتووە.

 

هەرچى سەبارەت بە عێراق و نێجيريايە، ئەوان دواكەووتن لە پابەندبوون بە بەڵێنەكانى ڕێكخراوى "ئۆپێك پڵەس" بۆ كەمكردنەوەى بەرهەم، بۆيە هەردووكيان بەرهەميان كەمكردوەتەوە، پابەندبوونى عێراق لە ئێستادا لەوپەڕى ئاستيايەتى لەماوەى چەند ساڵى ڕابردوودا.

 

تائێستا كەمكردنەوەكەى عێراق لەئاست بەڵێنەكانيدا نييە، هەروەها نێجيرياش، سەرەڕاى ئەوەى پابەندبوونيان زيادى كردووە، بەڵام پابەندبوونى تەواوەتى نييە.

 

لە كەمكردنەوەكاندا ئێران و فەنزيلا و ليبياى تێدا نييە، چونكە ئەو سێ دەوڵەتە بەهۆى سزاكانى ئەمريكا و كێشە ناوخۆييەكانەوە لەوپەڕى نزمى ئاستى هەناردەدان.