گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

وەزارەتى تەندروستى پلانى نوێ دادەنێت

فڕۆکەخانەى سلێمانى گرفتى بەردەم دەستپێکردنەوەى گەشتە ئاسمانییەکان ئاشکرادەکات

2020.07.19 - 15:32
فڕۆکەخانەى سلێمانى گرفتى بەردەم دەستپێکردنەوەى گەشتە ئاسمانییەکان ئاشکرادەکات

ناس کورد- هەڤاڵ فەتاح

 

بەڕێوەبەری فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ڕایگەیاند، ئامادەکاری تەواویان بۆ دەستپێکردنەوەی گەشتە ئاسمانییەکان کردووە و یەک گرفتیان هەیە کە پەیوەندى بە پشکنینی کۆرۆناوە هەیە بۆ گەشتیاران کە لەلایەن حکومەتەوە دابیننەکراوە، وەزارەتی تەندروستی هەرێمیش دەڵێت تاوتوێی دانانى پلانێکى نوێ دەکەن بۆ ئەو پرسە.

 

 

لەچوارچێوەی جێبەجێكردنی ڕێنماییەكانی تایبەت بە بەرگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایر‌ۆسی كۆرۆنا، لە 17ی ئاداری ڕابردوو وەزارەتی گواستنەوەی عێراق سەرجەم گەشتە ئاسمانییەكانی هەڵپەسارد و چەند جارێکیش ئەو بڕیارەی نوێکردەوە کە دواترینیان لە لە 27ی حوزەیرانی ڕابردوودا بوو کە بڕیار هەڵپەساردنەکەى تا 23ی ئەم مانگە درێژکردەوە.

 

بەگوێرەی زانیارییەکانی ناس کورد پێدەچێت حکومەتی عێراق بڕیاری دەسپێکردنەوەی گەشتە ئاسمانییەکان لە24ى ئەم مانگەدا بدات.

 

تاهیرعەبدولڵا، بەڕێوەبەری فڕۆکەخانەی نێو دەوڵەتی سلێمانی بەناس کوردی ڕاگەیاند "تائێستا بەفەرمی لەلایەن دەسەڵاتی فڕۆکەوانی عێراقەوە  ئاگادارنەکراوینەتەوە لە وادەی دەستپێکردنەوەی گەشتە ئاسمانییەکان، پێدەچێت حکومەتی عێراق پاش 23 ئەم مانگە بڕیاری کۆتایی لەسەر پرسەکە بدات".

 

وتیشی "فرۆکەخانەی سلێمانی ئامادەکاری تەواوی بۆ دەستپێکردنەوەی گەشتەکان کردووە  لەڕووی کارگێری و لۆجستییەوە وهیچ لەمپەرێک لەو بواردا نییە، بەڵام تەنها یەک گرفتی گرنگمان هەیە ئەوەش تائێستا حکومەتی هەرێم پشکنینی ڤایرۆسی کۆرۆنای لەفڕۆکەخانەی سلێمانی بۆ گەشتیارەکان دابین نەکردووە ونازانین چون دەکرێت و ڕێکارەکان چییە".

 

پێش قەدەغەکردنى گەشتە ئاسمانییەکان، لە فڕۆکەخانەکانى هەرێم پشکنینى کۆرۆنا بۆ گەشتیاران دەکرا و گەشتیاران بۆ ماوەى 14 ڕۆژ لە فڕۆکەخانەکان کەرەنتینە دەکران، بەڵام رێوشوێنى کەرەنتینە پێناچێت لەکاتى دەستپێکردنەوەى گەشتەکان بگیرێتە بەر.

 

محەمەد قادر، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان تایبەت بە ناس کوردی ڕاگەیاند " لەسەرەتای بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە هاوشێوەی وڵاتانی جیهان سیاسەتی کەرەنتینەمان بۆ ماوەی 14 ڕۆژ لە فڕۆکەخانەکان  گرتبووەبەر،بەڵام ئێستا ئەوڕێکارە سودی نییە، چونکە پەتاکە تەشەنەی کردووە و لەدەست دەرچووە و لە هەموو جیهانیشدا بەربڵاوبووەتەوە، بۆیە دەبێت ڕێکاری جیاواز لە فڕۆکەخانەکان بگرینە بەر".

 

وتیشی "گرتنەبەری ڕێکارەکان پێویستی بە هەماهەنگی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حکومەتی هەرێمی کوردستانە، چونکە  لەڕێگەی ئەوانەوە دەزانیین چ وڵاتێکی ڕێژەی توشبووانی زۆرە وچ وڵاتێکیش توشبووی کەمە بۆ ئەوەی لەسەر بنەمای ئەو زانیاریانە شێوازی پشکنین وڕێکارەکان ئەنجامبدین، ئەوانیش هەماهەنگی لەگەڵ وڵاتانی جیهاندا بکەن لەکاتی هاتنی هاووڵاتییەکانیان بۆ هەرێمی کوردستان".

 

بەبڕوای محمەد قادر "کردنەوەی فڕۆکەخانەکانە ئەرکی سەرشانی حکومەت و وەزارەتی تەندروستیی لەبارەی پشکنینی گەشتیارانەوە قورستردەکات لەڕووی کرداریی و داراییەوە، چونکە پشکنییەکان پارەیەکی زۆری تێدەچێت، نازانین ئەو گەشتیارانەی کە گومانیان لێدەکرێت هەڵگری ڤایرۆسی کۆرۆنا چیان لێدەکرێت، چونکە لەفڕۆکەخانەکان جێگای تایبەتمان بە مانەوەیان نییە".

 

"حکومەتی هەرێمی هیچ ڕێنمایی و ڕێکارێکی لەبارەی چونێتی پشکنین و ڕێکارەکانی پێشوازیکردن لە گەشتیاران لەفڕۆکەخانەکاندا دەرنەکردووە، لە ئێستادا سەرقاڵی تاوتوێی کردنی پلانێکین بۆ ئەو پرسە" محەمەد قادر وای وت . 

 

بەپێی بڕیارى دەسەڵاتی فڕۆکەوانی عێراق، ڕاگرتنی گەشتە ئاسمانییەکان تەنها گەشتى هاوڵاتیانى گرتووەتەوە، گه‌شتی فڕۆکه‌کانی مانگى سور و سەربازى و يارمەتییە تەندروستييەكان و فریاگوزارییەکان و بارهه‌ڵگر(کارگۆ) لەماوەى قەدەغەکردنەدا بەردەوام بووە.

 

بەپێی رێکخراوی جیهانیی فڕۆکەوانی شارستانی، 71 وڵات لە سەرتاسەری جیهان وادەی دەستپێکردنەوەی گەشتە ئاسمانییەکانیان دەستنیشانکردووە، کە لەپێناو رێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی پەتای کۆرۆنا، ناچاربوون گەشتە ئاسمانییەکانیان رابگرن. 

 

بەپێی خشتەکەی رێکخراوی جیهانیی فڕۆکەوانی مەدەنی، زۆربەی وڵاتان لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیران ڕابردووە تاوەکو سەرەتای مانگی ئابی ئەمساڵ گەشتەکانیان بەردەوام دەبێت تەنانەت ئەمەریکا کە زەرەرمەندترین وڵاتە بە پەتای کۆرۆنا، چاوەڕێی ئەوەی لێدەکرێت لە مانگی ئەیلولی داهاتوودا ڕێگە بە گەشتە ئاسمانییەکان بدات.

 

ئەمە لەکاتێکدایە بەگوێرەی ئامارە جیهانییەکانى کەرتی فڕۆکەوانی زەرەرمەندترین کەرتە بەهۆی بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسی کۆرۆناوە، بەپێی یەکێتیی نێودەوڵەتیی گواستنەوە (ئیاتا)، مەزەندە دەکرێت ئەمساڵ کەرتی فڕۆکەوانی 314 ملیار دۆلار زەرەر بکات، ئەوەش جگە لە 550 ملیار دۆلار کە رەنگە وەکو قەرز بکەوێتە سەر کۆمپانیاکانی فڕۆکەوانی.