گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

بازاڕى نەوت لەبەردەم جەنگێکى نوێدا..عێراق و وڵاتانى دیکە دەبنە ئامانجى سعودیە

2020.07.05 - 17:41
بازاڕى نەوت لەبەردەم جەنگێکى نوێدا..عێراق و وڵاتانى دیکە دەبنە ئامانجى سعودیە

ناس کورد-

سەرەڕاى کەمکردنەوەى ئاستى بەرهەمهێنانى نەوت لەلایەن عێراق و وڵاتانى دیکەوە، بەڵام گەورە یاریکەرانى رێکخراوى ئۆپیک رازى نین لە ئەنجامەکانى ئێستا، بەتایبەتى سعودیە کە هەڕەشەى جەنگێکى توند دەکات لەسەر نرخى ئەو وزەیە، ئەوەش بەپێی راپۆرتێکى ماڵپەرى ئۆیل پرایس.

مانگى ڕابردوو ئاستى بەرهەمهێنانى نەوتى ئۆپیک بۆ نزیکەى 22.6 ملیۆن بەرمیل لە رۆژێکدا دایەزى، کە نزمترین ئاستە لەماوەى سێ دەیەدا، عێراق ئەمجارە بەرێژەى 70% پابەندبوونى خۆى نیشاندا بە رێککەوتنى کەمکردنەوەى بەرهەمهێنانەوە.

 

ماڵپەرى ئۆیل پرایس کە تایبەتمەندە بە بازاڕى نەوت لە راپۆرتەکەیدا پرسیارى ئەوەیکردووە کە ئایا ئەو کەمکردنەوەیە سعودیە رازى دەکات کە هەڕەشەى جەنگێکى نوێ لەسەر نرخى نەوت دەکات ئەگەر وڵاتان پابەندنەبن بە رێککەوتنەکەوە؟.

 

ئاماژەى بەوەشکردووە، مەترسی جەنگى نرخ لەسەر نەوت خەریکە دەردەکەوێت، هەڕەشەکان بۆ فڕۆشتنى نەوت بە نرخى کەمتر کڕیارەکان لە فرۆشیارەکان هەڵدەگێڕێتەوە و دەچن بەرەو کڕینى ئەو نەوتەى نرخى کەمترە، ئەوەش واتاى ئەوەیە بازاڕ زیان دەکات بەتایبەتى پشکى وڵاتانى عێراق و نێجیریا و ئەنگۆلا.

 

بەڵام ریاز چۆن دەتوانێت بەغدا و وەبەرهێنەرەکانى دیکە ناچار بکات کە پابەندبن بە رێککەوتنەکەوە، بەتایبەت کە خواست لەسەر نەوت پاشەکشەى کردووە بەهۆى بڵاوبوونەوەى کۆرۆناوە.

 

تاکە دەرچەى سعودیە بەگوێرەى راپۆرتەکە، هاندانى بازاڕى نەوتە بۆ داڕوخانى نرخ، ئەوەش واتە سەرجەم بەرهەمهێنەرانى نەوت روبەڕووى کارەساتێکى خراپتر دەبنەوە لەوەى چەند مانگى ڕابردوو، کاتێک سعودیە چووە جەنگەوە لەسەر نرخ لەگەڵ روسیا.

 

ئاماژە بەوەشکراوە، کەمکردنەوەى نرخ هەل دەداتە ریاز بۆ دەستبەسەرداگرتنى پشکى وڵاتانى عێراق و نێجیریا و ئەنگۆلا لە بازاڕى نەوت، بەتایبەتى کڕیارەکانى چین و هند، بەڵام سعودیە ناتوانێت بۆ ماوەیەکى درێژ بێدەنگ بێت لەسەر نزمى نرخى نەوت، بەتایبەت کە بازاڕى نەوت کەس سودى لێنەبینێت.

 

تەنانەت ئەگەر سعودیە پەنا نەباتە بەر ئەو بژاردەیە، پارێزگاریکردن لە پشکى بازاڕ دەبێتە ئاڵنکارییەکى گرنگ لەبەردەم بەرهەمهێنەران، بەتایبەتى کە هێشتا خواست لەسەر نەوت بەرزنەبووەتەوە، بەهۆى ئەو کۆتوبەندانەى هێشتا لەسەر گواستنەوە و هاتوچۆ و جوڵەى فڕۆکەوانى هەیە کە خواستى لەسەر وزە بەڕێژەیەکى گەورە دابەزاندووە.

 

عەبدولعەزیز سەلمان، وەزیرى نەوتى سعودیە هۆشداری ڕاستەوخۆیداوە بە نێجیریا و ئەنگۆلا کە پابەندبوونى زیاترى خۆیان پشان بدەن بە کەمکردنەوەى ئاستى بەرهەمهێنانەوە، ئەوەش بەپێی رۆژنامەى وول ستریت جۆرناڵى ئەمریکى.

 

بەپێی رۆژنامەکە، وەزیرى نەوتى سعودیە لەکۆبوونەوەیەکدا کە لەرێگەى ڤیدیۆوە سازکراوە لەگەڵ نوێنەرانى ئۆپیک جەختیکردوەتەوە، ریاز نەوت بە نرخێکى کەمتر دەفڕۆشێت بۆ ئەوەى عێراق و ئەنگۆلا و نێجیریا نەتوانن نەوتەکەیان بفڕۆشن، دواى ئەوەى نوێنەرانى نێجیریا و ئەنگۆلا  ئاماژەیان بەوەکردووە کە ئامادەنین پابەندبن بە کەمکردنەوەى بەرهەمهێنانەوە.

 

سەرچاوەیەکى ئاگادار لەو بارەیەوە وتویەتى "وەزیرى وزەى سعودیە بە ئاشکرا پێی وتوون کە کڕیارەکانی ئەو دوو وڵاتە دەناسێت".

 

ئەوە لەکاتێکدایە، بەگشتى ئەو سێ وڵاتە نەوت بە چین و هند دەفڕۆشن.