گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

بۆچى دەیەوێت ئایا سۆفیا بکاتە مزگەوت؟ 

فۆرن پۆڵسی ئەمریكى: ئەردۆگان ڕابردووى مەسیحییەکانى تورکیا دەسڕێتەوە

2020.07.02 - 15:53
فۆرن پۆڵسی ئەمریكى: ئەردۆگان ڕابردووى مەسیحییەکانى تورکیا دەسڕێتەوە

ناس کورد- 

گۆڤاری فۆرن پۆڵسی ئەمریكى لە راپۆرتێکدا ئاشکراى کرد، ئەردۆگان داوای كردووە مۆزەخانەی ئایا سۆفیا بكرێتەوە بەمزگەوت، دەشڵێت دەستوەردان و تێكدانی ئەو شارستانیەتە تێكەڵەی ئەرسەدۆكسی و موسڵمانەكان و كردنەوەی تەنها بەمزگەوت، لێدانە لەفرەیی و لێبوردەی ئاینی لەو وڵاتەدا.

 

گۆڤارەكە ئاماژەی بۆ ئەوە كردووە، نزیكەی هەزار ساڵ گەورەترین پەرستگای مەسیحیەكان بووە لەجیهاندا و لەسەدەی پانزەهەمدا كراوەتە مزگەوت و دواتر بووە بەمۆزەخانە و تا ئێستاش تابلۆی گرانبەهاى تایبەت بەپیاوانی مەسیحی تێدایە.

 

ئەمڕۆ دادگای باڵای توركیا چاو بەداوایەكی ئەردۆگان بۆ هەڵوەشاندنەوەی مەرسومی ساڵی 1934 كە بەپێی ئەو مەرسومە ئایا سۆفیا لەمزگەوتەوە كراوەتە مۆزەخانە دەخشێنێتەوە و گەر دادگا ڕازی بوو بەداواكارییەكە ئەوا بڕیارەكە هەڵدەوەشێنێتەوە و جارێكی دیكەش ئایا سۆفیا دەكرێتەوە بەمزگەوت. 

 

ساڵی 2018 دادگای دەستوری داواكارییەكی كۆمەڵەی توركی ڕەتكردەوە بۆ ئەوەی دووبارە ئایا سۆفیا بكرێتەوە بەمزگەوت و بدرێتەوە دەستی موسڵمانەكان.

 

بەپێی گۆڤارەكە ئەردۆگان بەردەوام خواستی ئەوەی هەبووە دووبارە ئایا سۆفیا وەكو پێشوو بكاتەوە مزگەوتێك و جاروباریش بۆ هەڵمەتی هەڵبژاردنەكان بۆ بەرژەوەندی خۆی بەكارى بهێنێت.

 

گەر دادگاش بڕیارەكە هەڵبوەشێنێتەوە كە 86 ساڵ پێش ئێستا دەركراوە ئەوا ژمارەیەك لەڕاوێژكاری ئەردۆگان ئارەزووی ئەوە دەكەن لەڕۆژی 15 تەمموز لەیادی هەوڵی كودەتا سەربازییەكەی سەر ئەو وڵاتە لەساڵی 016 ، نوێژی تێدا بكەن.

 

بەگوێرەى گۆڤارەكە، داواكارییەكەی ئەردۆگان لەم كاتانەدا بەڕێكەوت نیە بەڵكو پەیوەندی بەدۆخی وڵاتەكەیەوە هەیە كە ماوەی دوو ساڵە بەبەردەوامی لایەنگری ئەردۆگان لەناو حزبەكەیدا بەهۆی كێشەی قەیرانی ئابوری و تەشەنەسەندنی توندوتیژی و گەندەڵیەوە ڕووی لەدابەزین كردووە.

 

گۆڤارەكە پێشنیارێكی بۆ چارەسەركردنی ئەو كێشەیە خستووەتە ڕوو و دەڵێت، باشترین چارەسەر بۆ فرەیی ئاینی ئەوەیە ئایا سۆفیا بكرێتە پەرستگا هەم بۆ موسڵمانەكان و هەمیش بۆ مەسیحیەكان.

 

ئایا سۆفیا مۆزەخانەیەك بووە بێزەنتینیەكان لەسەدەی شەشەمدا دروستیان كردووە و پەیكەری ئیمپراتۆرەكانیان تێدا داناوە و لەئێستاشدا لەلایەن ڕێكخراوی یۆنسكۆەوە خراوەتە لیستی گرنگترین شوێنەوارەكانی جیهانەوە.