گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

’ ئێران ئامادەكارى دەكات بۆ كێشمەكێشێكى گەورە’

ئێران لەڕێگەى چين و ڕوسيا و ميلشياكانەوە پەستان دەخاتە سەر ئەمريكا

2020.07.01 - 22:27
ئێران لەڕێگەى چين و ڕوسيا و ميلشياكانەوە پەستان دەخاتە سەر ئەمريكا

ناس کورد- 

كۆمارى ئيسلامى ئێران دەيەوێت لەڕێگەى چين و ڕوسيا و ميليشياكانى كە لە ناوچەكەدا بڵاوبونەتەوە شكست بە هەوڵەكانى ئەمريكا و ئەوروپا بهێنێت كە هەوڵى ئەوە دەدەن ڕێگە لە هەڵگرتنى قەدەغەى چەك بگرن كە بەسەر ئەو وڵاتەدا سەپێنراوە و مانگى 10ى ئەمساڵ كۆتايى دێت.

 

ئەمريكا پەستانى ئەوەى دروستكردوە كە قەدەغەكە لەسەر ئێران بمێنێتەوە ئەوەش لەپێناو پاراستنى ئارامى ناوچەكە، "مايك پۆمپيۆ" وەزيرى دەرەوەى ئەمريكا لەو بارەيەوە دەڵێت "ڕێگەدان بە ئێران بۆ كڕينى چەك شوێنەوارى وێرانكەرى دەبێت لەسەر ناوچەكە و ئابوريەكەى و ئازادى هاتوچۆى كەشتيە بازرگانيەكان.

 

لاى خۆشيەوە "برايان هوك" نوێنەری تایبەتی وەزارەتی دەرەوەی ئامریکا بۆ کاروباری ئێران، پێى وايە "ئەگەر سزاكانى سەرى لاببرێن ئەوا ئێران دەتوانێت ئەو چەك و تەكنەلۆژياى هەيەتى بنێرێت بۆ حزبوڵڵاى لوبنان و حەماس و ميليشيا شيعەكان لە عێڕاق و بەحرەين و حوسیيەكانى يەمەن، كۆتا شت كە ناوچەكە پێويستى بێت چەكى زياترى ئێرانە".

 

ڕۆژنامەى "جيروزاليم"ى ئيسرائيلى بڵاويكردوەتەوە، ئێران ئامادەكارى دەكات بۆ كێشمەكێشێكى گەورە لەگەڵ ولايەتە يەكگرتوەكانى ئەمريكا لە هاويندا ئەويش پێش 18\10\2020 كە كاتى كۆتايى هاتنى سزاى قەدەغەى چەكە لەسەر تاران و پلانێكى داناوە كە لە چەند ميحوەرێكەوە كار بۆ ئەوە بكات.

 

ڕۆژنامەكە ئەوەشى ڕونكردوەتەوە، ئێران كار لەگەڵ ڕوسيا و چين دەكات بۆ ڕێگەگرتن لە هەوڵەكانى ئەمريكا و ئەوروپا، هەروەها لەگەڵ توركياش كار دەكات بۆ خۆدزينەوە لە سزاكانى ئەمريكا، دەيەوێت ئەوپەڕى پەستان لەسەر واشنتۆن دروست بكات و لە مانگى شەشەوە دەستى بە پلانەكەى كردوە و لە مانگى 7 يشدا بەردەوام دەبێت.

 

جيروزاليم ئەوەشى ڕونكردوەتەوە، هەروەها لە پلانەكەى تاران گفتوگۆكردن لەگەڵ تاڵيبان و قەتەريش سەبارەت بە ئەفغانستان هەيە كە هێزەكانى ئەمريكاى تێدايە، لەڕێگەى ميليشياكانيشيەوە لە عێراق گێچەڵ بە هێزەكانى ئەمريكا دەكات و هانى بزوتەوەى حەماسى فەلەستينى و حوسيەكانيش لە يەمەن دەدات كە موشەك بگرنە هاوپەيمان و بەرژەوەنديەكانى ئەمريكا و لە سورياش خۆپيشاندان دژى ئەمريكا ئەنجام بدەن.

 

ڕۆژنامەكە پێشى وايە، ياريكردنى ئێران لە ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست وەك "ياريكردن لەسەر پيانۆ" وايە ئەويش بە پەستان خستنە سەر هاوبەش و هاوپەيمانەكانى لەكاتى پێويستدا، هاوپەيمانەكانى لە عێراق سوكايەتيان بە مستەفا كازمى سەرۆك وەزيران كرد ئەويش لەرێگەى سوتاندنى وێنەكانى تا هانى بدەن كە داواى دەرچونى هێزەكانى ئەمريكا لەو وڵاتە بكات، ئەويش دواى دەستگيركردنى ژمارەيەك ئەندامى ميليشياى "کەتیبەکانى حزبوڵڵا"، لە ئێستاشدا پەستانەكانيان زياتر كردوە.

 

جيروزاليم ئەوەشى بڵاوكردوەتەوە، هەروەها ئێران چەك و موشەك و فڕۆكەى بێفڕۆكەوان دەداتە حوسيەكانى يەمەن تا سعوديە بكەنە ئامانج، ئەمريكاش ئەو وڵاتە بە هێرشەكانى پێشووى سەر سعوديە و ناردنى چەك بۆ يەمەن تۆمەتبار دەكات.

 

هەرچى لە فەلەستينيشە ئێران پارە بۆ گروپە چەكداريە فەلەستينيەكان دابين دەكات و ڕاهێنانيان پێ دەكات، ئاژانسى "تەنسيم"ى ئێرانيش لاى خۆيەوە ئەوەى بڵاوكردوەتەوە "گروپە چەكداريەكانى غەزە لە دەرياوە موشەكيان ئاراستەى ئيسرائيل كردوە ئەوەش وەك هۆشداريەك بەرامبەر پلانى ئەو وڵاتە بۆ داگيركردنى بەشێكى فەلەستين"، بەڵام وا دەردەكەوێت كە ئەوە لە پلانەكانى ئێراندايە بۆ دروستكردنى پەستان ئەويش لەڕێگەى نمايشكردنى هێزى خۆى بەتايبەتى كە موچەكەكان لە دەرياوە هەڵدراون.

 

هەرچى لە سوريايە ئێران هەوڵى ئەوە دەدات پەستان بخاتە سەر ئەمريكا ئەويش لەڕێگەى هاندانانى دانيشتوانەكەى بۆ بەرەنگاربونەوەى هێزەكانى سوريا ديموكرات "هەسەدە" كە كوردن و لەلايەن ئەمريكاوە پشتگيرى دەكرێن، لەئێستاشدا لەگەڵ توركيا هەماهەنگى هێرشكردنە سەر ئەو هێزە كورديە دەكات.

 

ئەو ڕۆژنامە ئيسرائيليە پێشى وايە، ئێران ڕۆژهەڵاتى سوريا بە داگيركراو لەلايەن كوردەكانەوە وەسفدەكات و دەڵێت كە دانيشتوانەكەى دەيانەوێت هێزەكانى بەشار ئەسەد سەرۆكى ڕژێمى ئەو وڵاتە بگەڕێنەوە ناوچەكانيان، ئەو لێدوانە دوژمنكارانە بەرامبەر كورد لەگەڵ ئەوەدايە كە هاوپەيمانى تاران لەگەڵ ئەنقەرە لە زيادبوندايە، كە ئەمەى دواييش بەهەمان شێوە دەيەوێت ئەمريكا ڕۆژهەڵاتى سوريا جێبهێڵێت.

 

لەلايەكى تريشەوە، ئێران هەوڵە دبلۆماسيەكانى خستوەتە گەڕ بۆ ئەوەى چين و ڕوسيا دژى هەوڵەكانى ئەمريكا بۆ ڕێگەگرتن لە لابردنى قەدەغەى چەك لەسەر تاران بوەستنەوە.