گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

مەرج نییە سەرجەم کەمکردنەوەکان 21% بێت

ناس کورد زانیارى نوێ لەسەر چۆنیەتى کەمکردنەوەى موچە ئاشکرا دەکات (تایبەت)

2020.06.22 - 17:54
ناس کورد زانیارى نوێ لەسەر چۆنیەتى کەمکردنەوەى موچە ئاشکرا دەکات (تایبەت)

ناس کورد-

حکومەتى هەرێمى کوردستان دەسەڵاتى داوەتە وەزیرەکان بۆ چۆنیەتى کەمکردنەوەى موچەى فەرمانبەران بەپێی ئەو موچەیەى کە وەریدەگرن، جگە لەوانەى موچەکانیان 300 هەزار دینار یان کەمترە لەگەڵ موچەى کەسوکارى شەهیدان و ئەنفالکراوان و زیندانیانى سیاسی و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان.

 

شەوى ڕابردوو حکومەتى هەرێم بڕیاریدا 21%ى بودجەى وەزارەتەکان بۆ موچەى فەرمانبەران ببڕێت، ئەوەش بە ئامانجى خۆگونجاندان لەگەڵ ئەو ڕەوشە داراییەى بەهۆى قەیرانى کۆرۆنا و دابەزینى نرخى نەوتەوە ڕووى لە هەرێم کردووە.

 

سەرچاوەیەک لە ئەنجومەنى وەزیران بۆ ناس کوردى ئاشکراکرد، بەپێی بڕیارەکە هەر وەزارەتێک خەرجى موچەى چەندە، ئەوە حکومەت 21%ى کەمدەکاتەوە، ئیتر ئیشى وەزارەتەکەیە چۆن دابەشی دەکات بەسەر فەرمانبەرەکانیدا.

 

ڕونیشکردەوە، بۆ نمونە موچەیەک 500 هەزار دینارە و موچەیەکیش سێ ملیۆن و نیو، دیارە لەهەر وەزارەتێک نابێت لێبڕینەکان وەک یەک بێت، رەنگە ئەوەى یەکەم 2% لێببرێت بەڵام ئەوەى تر 30% بۆ 35%ى لێببڕیت.

 

بەوتەى سەرچاوەکە، دەسەڵات دراوەتە وەزیرەکان کە خشتەیەک بۆ خۆیان دابنێن لەسەر پلەى موچە لە وەزارەتەکەى، بۆ نمونە موچەى 300 بۆ 500، 500 بۆ 750، 750 بۆ 1000000، 1000000 بۆ 1500000.

 

باسى لەوەشکرد، مەبەستەکە ئەوەیە ئەوانەى موچەیان کەمە کەمترین زیانیان پێبگات، ئەوانەى موچەیان زۆرە زۆرترینیان لێببڕدرێت، بۆ نمونە هەیە پلەى "شارەزایە" و چوار ملیۆن دینار وەردەگرێت کە لە بەرێوەبەرى گشتى زیاترە، هەیە بەرێوەبەرى تەنفزیییە بەهەمان شێوە، بەڵام هەرچى بەرێوەبەرى گشتیە کێشەى نییە یەکسەر نیوەى موچەکەى پێدەدرێت.

 

"ئەمە لە مەسەلەى پاشەکەوت ئاسانترە، لەبەرئەوەى دادوەر و داواکارى گشتى و ئەوانەش دەگرێتەوە، ئەمەش بۆ ئەم مانگەیە و ئیجرائێکى کاتییە"، سەرچاوەکە وایوت.

 

ئەوەشى خستەڕوو، بۆ ئەوەى بتوانن موچە بدەن لەماوەى 30 ڕۆژدا پێویستیان بە لانى کەم 800 ملیۆن دۆلارە، حکومەت بۆ ئەم مانگە 600 ملیۆن دۆلارى لەبەردەستدابووە، کە بەشێکى ئەو پارەیەیە لەوەى بەغدا ماوەتەوە، لەگەڵ پارەى نەوت و هاوپەیمانان و 100 ملیۆن دۆلار قەرز، هێشتا 155 ملیۆن دۆلار قەرزە کە دەکاتە 21%ى کورتهێنان.

 

سەرچاوەکە ئاشکراشیکرد، لە کۆبوونەوەکەى حکومەتدا چەند ئۆپشنێک باسکراوە، لەوانە دەستکردن بەبێ دابەشکردنى موچە بەبێ لێبڕین، بەڵکو لەگەڵ بەغدا بگەنە رێککەوتن، بەڵام ئەوە گرەنتى نەبووە، بۆیە بڕیارەکەى ئێستا دراوە.