گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

سوڕى کۆرۆنا دەگەرێتەوە ئەوپەڕى چالاکى

لە چین و ئەمریکا و بەرازیل و هندستان چى ڕوودەدات؟

2020.06.17 - 10:10
لە چین و ئەمریکا و بەرازیل و هندستان چى ڕوودەدات؟

ناس کورد-

ترسی شارەزایان لە دوبارە تەشەنەسەندنەوەى خێراى کۆرۆنا خەریکە دەبێتە ڕاستى، دواى ماوەیەکى کورت لە دابەزینى ئامارەکان، ئەوەش جیهانى خستووەتە بەردەم داخستنێکى دیکە کە رەنگە ئەمجار کاریگەریی و زیانەکەى مەترسیدار و گەورەتر بێت.

 

چین 

لە چینى نیشتیمانى یەکەمى ڤایرۆسەکەوە بۆ هیندستان، لەوێوە بۆ ئەمریکا و بەرازیل و وڵاتانى دیکە، جارێکى دیکە ڤایرۆسەکە گەڕاوەتەوە سوڕى ئەوپەڕى چالاکبونەوەى، دواى ئەوەى رێوشوێنەکان سوککران.

 

دەسەڵاتدارانى پەکینى پایتەخت ئەمڕۆ چوارشەممە ڕایانگەیاند، بەهۆى دۆزینەوەى حاڵەتى زیاترى توشبوون بە ڤایرۆسى کۆرۆنا بۆ ڕۆژى شەشەم لەسەریەک، رێوشوێنى توندى خۆپارێزى دەگرنە بەر.

 

لە پەکین دوێنێ 31 حاڵەتى نوێی توشبوون تۆمارکران، بەوەش ئامارەکە لە ڕۆژى پێنجشەممەى ڕابردووەوە گەیشتە 137 حاڵەت، لە خراپترین دەرکەوتنەوەى ڤایرۆسەکەدا لەمانگى شوباتەوە تائێستا.

 

دەسەڵاتدارانى چین رۆژى سێشەممە ئاستى هۆشدارى دووەمیان ڕاگەیاند، کە دووەم بەرزترین ئاستى هۆشدارییە لە وڵاتەدا بۆ روبەڕووبونەوەى کۆرۆنا کە لە چوار ئاست پێکهاتووە.

 

هاوکات 27 ناوچە وەکو ناوچەى مەترسیدارى مامناوەند دیاریکراون، تا خەڵکەکەى پشکنینى پلەى گەرمیان بۆ بکرێت.

 

ئەمریکا

دۆخەکە لە ئەمریکاى گەورەترین زیانمەندى کۆرۆنا تادێت لە خراپبونى زیاتردایە، ژمارەى مردووان بە کۆرۆنا ژمارەى سەربازە کوژراوەکانى ئەمریکاى لەجەنگى جیهانى یەکەمدا تێپەڕاندووە.

 

بەپێی ئامارەکانى زانکۆى جۆنز هوبکنز، لەو وڵاتە 740 حاڵەتى نوێی مردن تۆمارکراون، بەوەش ئامارەکە بۆ 116 هەزار و 850 حاڵەتى مردن بەرزبوونەتەوە، کە زیاترە لە ژمارەى کوژراوانى ئەمریکا لەجەنگى جیهانى یەکەم کە 116 هەزار و 500 کەس کوژرابوو.

 

ئەمریکا بەڕێژەیەکى گەورە جیاوازى لەگەڵ ئەو وڵاتانە هەیە ک گەورەترین زیانمەندى کۆرۆنان، شەوى سێشەممە ئامارى توشبووان بەو ڤایرۆسە 2.13 ملیۆن توشبووى تێپەڕاند.

 

هیندستان

لە هیندستان بارودۆخەکە باشتر نییە لە ئەمریکا، تەنها دوێنێ سێشەممە هەزار حاڵەتى مردن بە کۆرۆنا تۆمارکران، بەوەش ئامارەکە بۆ 11 هەزار و و903 حاڵەت بەرزبووەوە.

 

ژمارەى توشبووان لەو وڵاتە گەیشتووەتە 354 هەزار و 65 حاڵەت، بەڵام ئەو ئامارە بە ڕاستەقینە دانانرێت بەو پێیەى هێشتا دورە لەو کارەساتە مرۆییەى لە ئەوروپا و ئەمریکا تۆمارکراون.

 

هەرچەند حکومەت بەشێک لە رێوشوێنەکانى هەڵگرتووە، بەڵام بڵاوبوونەوەى پەتاکە بەردەوامە و رۆژانە نزیکەى 11 هەزار توشبووى نوێ تۆماردەکرێن.

 

بەرازیل

ژمارەیەکى پێوانەیی توشبوون بە کۆرۆنا لە بەرازیل تۆمارکران، کە دووەم وڵاتە لەدواى ئەمریکا لەرووى ژمارەى توشبوون و مردنەوە.

 

لەو وڵاتە 34 هەزار و و918 حاڵەتى نوێی توشبوون تۆمارکراون، بەوەش ئامارەکە بۆ 923 هەزار و و189 توشبوو بەرزبووەتەوە.

 

هەروەها لەو وڵاتە 1282 حاڵەتى نوێی مردن تۆمارکراون، بەوەش ئامارى مردن بۆ 45 هەزار و 241 حاڵەت بەرزبووەتەوە.

 

هێشتا هیچ ئاماژەیەک نییە بۆ پاشەکشەى پەتاکە کە لە پایتەخت و باشورى رۆژهەڵاتى ئەو وڵاتە بەرەو ناوچە هەژارەکان بڵاوبووەتەوە، لە وڵاتێکدا کە ژمارەى دانیشتوانەکەى 210 ملیۆن کەسە.