گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

دەرفەتى دامەزراندن دەڕەخسێنێت

یاساى خانەنشینى عێراق هەمواردەکرێتەوە..ماف و ئیمتیاز دەدرێتە ئەوانەى داواى خانەنشینى دەکەن

2020.05.30 - 11:32
یاساى خانەنشینى عێراق هەمواردەکرێتەوە..ماف و ئیمتیاز دەدرێتە ئەوانەى داواى خانەنشینى دەکەن

ناس کورد-

 

پەرلەمانتارێكی عێراق هەوڵێكی پەرلەمانی بۆ هەموارکردنی یاسای ژمارە 26ی ساڵی 2019 ی خانەنشینی ئاشكرا دەكات كە ئیمتیاز و هاندانی باشی تێدایە بۆ ئەو فەرمانبەرانەی داواى خانەنشینی دەکەن، هەروەها ڕەخساندنی دەرفەتی هەلی كاریشە بۆ دەرچووە بێكارەكان.

 

ماجیدە تەمیمی پەرلەمانتاری عێراق لەڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند، چەند تيمێكیان بۆ هەمواركردنەوەی یاسای ژمارە 26ی ساڵی 2019 خانەنشینی پێكهێناوە بەمەبەستی چارەسەركردنی چەند كەموكورتیەك لەیاساكە، بۆ ئەوەی شوێنەواری ئابوری و كۆمەڵایەتی بەسەر دامەزراوەكانی دەوڵەتەوە كەمتر بێت، دەرفەتیش بدرێتە چەند پلەیەك بۆ خانەنیشینی و دابینكردنی چەند مافێكی شایستەیان.

 

هەروەها ئاماژەی بە هەندێ بڕگە کردووە کە هانی فەرمانبەران دەدات دوای تەواو كردنی 60 ساڵ داوای خانەنشینی پێشكەش بكەن بەتایبەت بۆ ئەوانەی كە خزمەتیان لە 25 ساڵ كەمتر نیە و بۆ ئەوانەش ئیمتیازی تایبەتیان بۆ دانراوە بۆ ئاسانكاری و هاندان، كە زیاتر خۆیان لەم خاڵانەدا دەبینێتەوە:

 

1- لابردنی ڕێژەی 25% لەكۆی گشتی ئەو قەرزانەی كەوەردەگیرێن پێش جێبەجێكردنی یاساكە و لابردنی 50%  سوودە كەڵەكەبووەكانی سەری.

 

2- گواستنەوەی بڕینی قیستی نیشتەجێبوون و قەرزەكان و خستنە سەر موچەی خانەنشینی و كەمكردنەوەی ڕێژەكەی كە زیاتر نەبێت لە 15% لەموچەی خانەنشینی.

 

3- بەخشینێك بۆ حاڵەتی كتوپڕ كە كەمتر نەبێت لەدوایەمین موچەی كە لەكاتی بەردەوامێتی پیشەی فەرمانبەرێتیدا وەریدەگرێت و دووبارە كردنەوەی لەكاتی خەرجكردنی موچەی خانەنشینەكەی دا، گەر هاتوو شایستەی ئەو بەخشینەش نەبوو ئەوا دواتر بەقیست لێ وەربگیردرێتەوە لەموچەی خانەنشینەكەی.

 

4- گەر فەرمانبەرەكە ویستی هەبوو و مەرجی خانەنیشی تێدابوو، ڕێگەى لێنەگیرێت بێ پابەند بوون بەدۆزینەوەی بەدیلێك بۆی.

 

تەمیمی ئەوەشی ڕوونكردووەتەوە، فەرمانبەرەكە قەرەبوو دەكرێتەوە گەر خانەنشینكرا بەپێی مادەی 1ی یاسای ژمارە 26ی ساڵی 2019 و 60 ساڵی تەواو كردبوو بەم شێوەیەی لای خوارەوە.

 

1- بۆهەڵگرانی خاوەن بڕوانامەی دبلۆمی پسپۆڕە جیاوازەكان بەرزە موچەیان بۆ دەبەسترێت و دەگەیەنرێنە پلەبەندی دوو.

 

2- خزمەتی سەربازی ناچاری و ئاساییان بۆ هەژمار دەكرێت پیش دەستبەكاربونیان وەكو فەرمانبەر، ئەوانەی كە ئەو یاسایە دەیانگرێتەوە ئەوەش بەمەبەستی بەرزە موچە و سەرە موچە و خزمەتی خانەنیشینی، جگە  لەجێبەجێكردنی بڕیاری 218 ی ساڵی 2002 لەلایەن ئەنجومەنی شۆڕشی هەڵوەشاوەوە.

 

3- جیاوازی تەمەن لەكاتی ڕەوانەكردن بۆخانەنیشی هەژمار دەكرێت ئەوەش بەمەبەستی بەرزە موچە و سەرە موچە بەپێی پلە وەزیفیەكانی 1 و 2 و 3 لەخشتەی موچەی فەرمانبەراندا. 

 

4- بەپێی دواموچەی هەموو مافێكی خانەنشینی پێدەدرێت، بەپێی مادەی 21ی یاسای ژمارە 9ی ساڵی 2014 بەم شێوەیە دەبێت:

 

موچەی خانەنشینی = ( دوا موچە × 3.5 × ژمارەی مانگەكانی خزمەت /

12) 100.

 

5- ئەو فەرمانبەرانەی خاڵی چوارەم دەیانگرێتەوە لەخزمەت بەردەوام دەبن بەپێی ئەو یاساییە بۆماوەی 6 مانگ دوای وەرگرتنی تەواوی مافەكانی خانەنشین بوونیان.

 

تەمیمی باسی لەوەش كردووە، ئەو پێشنیارانە بۆهەموار كردنەوەی یاساكە هانی دەیان هەزار فەرمانبەر دەدات بۆ ئەوەی داواى خانەنیشین بوون بکەن بەویستی خۆیان بۆ وەرگرتنی ئەو ئیمتیازاتانەی كەدیاریكراون وەكو مافی خۆیان، بەوەش دەرفەت دەدرێتە گەنجانی دەرچووی بێكار بۆ دامەزراندنیان.