گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

روانگەی کوردستانی بۆ بەرنامەی کاری کازیمی 

مەحمود رەزا : کازمى  ناتوانێ دۆسێی گەندەڵی بۆ سەرەزلەکانی گەندەڵی بکاتەوە

2020.05.27 - 20:32
مەحمود رەزا : کازمى  ناتوانێ دۆسێی گەندەڵی بۆ سەرەزلەکانی گەندەڵی بکاتەوە

گفتوگۆی تایبەت - ناس کورد

(3-1) 

پێشەکییەکی پێویست

سەرۆکوەزیرانی نوێی عێراق، موستەفا کازیمی، کەسایەتییەکی ناسراو نییە لە عێراقدا و بە تایبەتی لە ناو کۆمەڵگای کوردەواریدا. بەبەراورد بە سەرۆکوەزیرەکانی پێشوو، ئەمیان  گەنجە و پێش بەرزکردنەوەی بۆ بەڕێوەبردنی دەزگای موخابەراتی عێراق لە 2016دا، بەرکەوتنێکی ئەوتۆی بە سیاسییەکانی کورد و کۆمەڵگای کوردستان زۆر کەم بووە. گەر وەک چۆن خۆی دەیەوێت وا بیناسین، ئەوا دەربڕی ئەو گۆڕانەگەورانەیە لە گۆڕەپانی سیاسیی عێراق کە راپەڕینی تشرینی 2019 لە عێراقدا دروستی کردن و چ بە بەرنامەی کاریدا و چ بە تێوەنەگلانی لە رابوردووی سیاسەتکردنی قێزەون لە عێراقدا دەیەوێت خۆی وەک سەرۆکوەزیرانی عێراقی دوای راپەڕینی تشرین بناسرێت.

 

ناس کورد دەیەوێت لەڕێی پرسیارەکانیەوە بۆ خەڵکی پسپۆڕ و خاوەن بیرکردنەوەی ورد لە ناو ئەو کایەیەی بە ئێکۆسیستەمی نزیک لە سەنتەری بڕیاردانی حیزبە سیاسییەکان لە کوردستاندا ناوی دەبەین، تێگەیشتنی باڵە جیاجیاکانی سیاسەت لە کوردستاندا لە کازیمی و بەرنامەی کاری بخاتە روو. مەبەست لە ئێکۆسیستەم ئەوەیە کە مەرج نییە نووسەرەکانمان پێگەی حیزبی باڵا، یان بگرە ئەندامێتیشیان لە حیزبەکاندا مابێت، کەچی سەرەڕای ئەوە، لای گشت لایەک ئاشکرایە کە رۆڵیان لە پێکهێنانی کایەی بیرکردنەوەی بەکۆمەڵی حیزبەکانیان بەرچاوە.

 

ناس کورد بەهەمان دەستە پرسیارەوە پەیوەندیی بە گەلێک لەو کەسایەتییانە کردووە و پەیتا پەیتا و لەگەڵ گەیشتنی وەڵامەکانیان بەدەستمان بڵاویان دەکەینەوە.

 

وەڵامەکانی ئەمڕۆ (بەشی یەکەم) لەلایەن بەڕێز کاک مەحمود رەزا کەسایەتیی ناسراوی ئێکۆسیستەمی بزوتنەوەی گۆڕانەوە پێمان گەیشتوون.



تەوەرەی یەکەم: دۆسێی تاوانەکان بەرامبەر راپەڕینی تشرینی یەکەمی 2019

 

*کابینەی کازیمی لەئەنجامی راپەڕینی تشرینی یەکەمیی پار هاتۆتە ئارا، پاش شکستی عادل عەبدولمەهدی لە سەرکوتکردنیدا، سەرەڕای بەکارهێنانی توندوتیژیی بەرفراوان. ئایا پێتان وایە توندوتیژکاران و بکوژکاران لە کازیمی چی چاوەڕوان دەبن؟ لێپێچینەوە و سزا؟ یان تەنها ئاشکرا کردنی تاوانەکانیان و پاشان لێبوردن بە ناوی ئاشتەواییەوە؟ یان تەنانەت ئاشکرا کردنیش چاوەڕوان کراو نییە؟

 


*کاری هەر ئەگەرێک لەمانە لەسەر رەوشی پەرەسەندنی دێمۆکراسی و سەروەریی یاسا لە عێراقدا چییە؟ ئایا دێمۆکراسی و سەروەریی یاسا دژی بە یەکن؟ لەم بوارەدا، چ ئامۆژگارییەک لە ئەزموونی خۆتانەوە پێشکەش بە کازیمی دەکەن؟


*تاوان بەرامبەر هاووڵاتیان تەنها کوشتن و بڕینی خۆپیشاندەران نییە. عێراق 17 ساڵە تاڵان دەکرێت. ئایا کەیسە هەرە گەورەکانی گەندەڵی بە هەمان پێوەر مامڵەی لەگەڵ دەکرێت؟ ئەگەر نا، بۆچی؟

 

خۆپیشاندەران نای شارنەوە، ئەیانەوێ حوکمەتی کازیمی بکوژانی خۆپیشاندەران ئاشکرا بکا، بیان گرێ و بیان‌دا بە دادگا. هەڕەشەی دەسپێکردنەوەی خۆپیشاندان ئەکەن، ئەگەر حوکمەتی کازمی داواکانیان نەهێنێتە دی.

 

کازیمی‌یش لە بەرنامەی حوکمەتەکەی و لە لێدوانەکانیا بەڵێنی داوە کە، بکوژان ئاشکرا بکا و بیان دا بە دادگا. لیژنەی تایبەتی بۆ ئەم ئەرکە پێکهێناوە. بەڵام جێبەجێکردنی ئەم بەڵێنە ئاسان نیە. چونکە کازیمی کەوتۆتە نێوان چەکوشی خۆپیشاندەران و سندانی پشتیوانەکانی بکوژان.

 

رۆژی ١٨ی مایس فەرمانی گرتن بۆ چەن چالاکوانێکی خۆپیشاندەرەکان دەرچو. فەرمانەکە هی سەردەمی حوکمەتی کاربەڕێکەر بو، حوکمەتی کازیمی جێبەجێ‌ی کرد. کازیمی ئەگەر وریا نەبێ، ئەو جۆرە رێکارانە ئەبنە هۆی دۆڕاندنی یەکجاری‌ی متمانە لەلای خەڵک و دوایی ئەبێ بە لێبوک بەدەستی حیزبە گەندەڵەکانەوە و حوکمەتەکەی هەمان چارەنوسی حوکمەتەکەی عەبدولمەهدی چاوەڕێ‌ى ئەکا.

 

ئەم فەرمانی گرتنە نیشانەی ئەوەیە بکوژەکان هێزیان هەیە و حیزبی سیاسی‌یان لە پشتە. ئەگەر بگیرێن و بدرێن بە دادگا، دەستی سیاسی گەورە و دەوڵەتان ئاشکرا ئەبێ کە لە پشت بکوژانەوە بون. رەنگە لێرە و لەوێ چەن کەسێکی لاواز ئاشکرا بکرێن و بدرێن بە دادگا. بەڵام جێبەجێکردنی ئەم بەڵێنە وەکو خۆپیشاندەران ئەیانەوێ و کازیمی‌یش حەز ئەکا بیکا، زۆر قورسە. 

 

 دیمۆکراسی بەبێ سەروەری‌ی قانون نایەتە دی. سەروەری‌ی قانون کۆڵەکەیەکی گرنگی سیستمی دیمۆکراسی‌یە. قانونسالاری هەر ئەوە نیە دز بگری و بیدەی بە دادگا؛ بەڵتەجی و چەقۆکێش و شەلاتی‌یەکانی سەر شەقامەکان بخەیتە کونجی زیندان، بەڵکو قانونسالاری ترس ئەخاتە دڵی دزانی سامانی نیشتمانی و تەزویرکەرانی دەنگی هاووڵاتیان و سەرکرەکانی میلیشیاکان و تێکدەرانی ئابوری‌ی نیشتمان تا واز لە رەفتارەکانیان بهێنن.

 

هێنانەدی‌ی قانونسالاری پشت بە ٢ کۆڵەکەی بنچینەیی ئەبەستێ: دەسەڵاتێکی قەزایی تەواو سەربەخۆ و نەترس و نەزیهـ و دەسەڵاتێکی تەنفیزی‌ی نەزیهـ و بەهێز، بەتایبەتی پۆلیس کە جێبەجێکەری بڕیارەکانی دەسەڵاتی قەزایی‌یە.

 

لەم هەلومەرجە دا کە عیراق و حوکمەتەکەی کازیمی پیا تێ ئەپەڕێ، هێنانەدی ئەم پێشمەرجانە بۆ قانونسالاری زۆر قورسە. چونکە کازمی کاندیدی تەوافوقی و ناچاری‌ی هەمو لایەنەکانە و خۆی خاوەنی حیزب و فراکسیۆنی بەهێزی ناو پارلەمان نیە. دەس بۆ چاککردنی هەر سیستمێ لەم سیستمانە بەرێ، خێزانە ئۆلیگارشی‌یەکانی ناو دەسەڵات لە شیعە و کورد ئەتوانن کێشە و سەریەشەی زۆری بۆ بسازێنن.

بەڵام کازمی ئەتوانێ بە کاوەخۆ و هەنگا و بە هەنگاو چاکسازی بکا. ئەم توانایەش سنور دارە، چونکە حوکمەتەکەی کاتی‌یە؛ چەن ئەرکێکی سەرەکی‌ خستۆتە ئەستۆی بۆ ئەوەی لەماوەیەکی دیاریکراوا چارەسەریان بۆ بدۆزێتەوە. ئەگەر لە ماوەی حوکمەتە کاتی‌یەکەیا هەنێ دەسکەوتی هەست پێ کراو بەدەس بهێنێ کە ببنە رێگەخۆشکەر بۆ نوێکردنەوەی حوکمەتەکەی، ئەو کاتە هەلی بۆ ئەڕەخسێ بەو شێوەیەی وتم: چاکسازی‌ی هەنگاو بە هەنگاو جێبەجێ بکا.  



ئەو گەندەڵی‌یەی لە عیراقا هەیە، گەندەڵی‌ی سیستماتیکە. لە لایەک قانونێنراوە، لەلایەکی ترەوە خێزانە ئۆلیگارشی‌یەکانی شیعە و کورد دزەیان کردۆتە ناو جومگەکانی دەسەڵات، هەمو دەسەڵاتەکان، بۆ بەرژەوەندی‌ی خۆیان دەزگا و دامەزاروە حوکمەتی‌یەکان و سامانی نیشتمانی و دەزگای هەڵبژاردن بەکار ئەهێنن.

 

ئەم ئۆلیگارشیانە هەنێ جار بە رواڵەت دژ و ناکۆکن، بەڵام کە باس یەتە سەر باسی چاکسازی و کۆتاکردنی دەسەڵات و ئیمتیازاتەکانی ئەوان، ئەوا زو پشتی یەکتر ئەگرنەوە و زۆر ئاسان ئەتوانن لە رێگەی پارلەمانەوە، کە زۆرینەی رەهایان هەیە تیایا، هەمو هەوڵێکی جددی چاکسازی پەک بخەن.

بە بۆچونم، بنەماڵە گەندەڵ و ئۆلیگارشی‌یەکان لە هەر سێ دەسەڵاتەکە بەهێزترن، بۆیە بەبێ پشتیوانی ناودەوڵەتی، دەسبردن بۆ دۆسێ‌ی گەندەڵی، سەری هەمو پەتەکان لە دەستی کازمی بەر ئەداتەوە و بەدەردی حوکمەتەکەی عادل عەبدولمەهدی ئەبەن.

 

کازیمی ئەگەر لە ماوەی سەرۆکایەتی کردنی حوکمەتا نەتوانێ متمانە بگێڕێتەوە بۆ پێوەندی‌ی نێوان خەڵک و دەسەڵات، ئەوا رەنگە بتوانێ هەنێ دۆسێ‌ی گەندەڵی‌ی سوکی ماسیە بچوکەکانی ناو دەسەڵات هەڵداتەوە، بەڵام ناتوانێ دۆسێ‌ی گەندەڵی بۆ سەرەزلەکانی گەندەڵی بکاتەوە. گەندەڵی لە عیراق تەنیا بەوە چارەسەر ئەکرێ یان سنوری بۆ دا ئەنرێ کە، بەدەستی پۆڵایین لە سەری چەن حوتێکی شیعە و کورد بدرێ. ئەو کاتە وەکو پچڕانی داوی تەزبیح، هەمو حوتەکان بەرەبنەوە سەر زەوی.

 

بۆیە بە تەنیا باسی حوتەکانی شیعە و کورد ئەکەم، چونکە لەناو پێکهاتەی سونەدا، خێزانی ئۆلیگارشی دروست نە بوە. سونە خێزانی گەندەڵی هەیە، بەڵام هێشتا نەی توانیوە خێزانی ئۆلیگارشی بئافرێنێ. ئەگەر لە خێزانە ئۆلیگارشی‌یەکانی کورد و شیعە بدرێ، خێزانە گەندەڵەکانی سونە لە شوێنی خۆیانا ئەپوکێنەوە.

 

تەوەرەی دووەم: سازدانی هەڵبژاردن لە عێراقدا

 

 


*ئایا داواکارییەکانی گۆڕینی یاسای هەڵبژاردن، کە بەشێک بوون لە داواکانی راپەڕین، چانسی راستەقینەی جێبەجێکردنیان هەیە؟ ئایا کازیمی هیچ ئامرازێکی فشاری لەبەردەستە بۆ ئەو مەسەلەیە؟

 


*ئایا سەروەریی یاسای حیزبەکان ئەرکێکە کە کازیمی بتوانێت ئەنجامی بدات؟ میلیشای حیزب، بەوانەی کوردستانیشەوە قابیلی چەکداماڵینن؟ ئەگەر نا لانی کەمی ئازادی و سەروەریی هەڵبژاردن، چۆن دەستەبەر دەکرێت، لە کوردستان و لە هەموو عێراقدا؟

 


*هەڵبژاردن پارەی تێدەچێت. ئایا لە بارودۆخی ئێستای دارایی عێراقدا، چانسی واقیعی بۆ هەڵمەتی هەڵبژاردنی سەرکەوتوو هەیە؟

 


*لانی کەمی ئەو مەرجانە چین کە ئێوە پێی قایلن بۆ بەدیهێنانی هەڵبژاردنی پاک و ئازاد لە عێراق و کوردستاندا؟
ئایا کاتی ئەوە هەیە، ئەو هێزانەی دەرەوەی حیزبی تەقلیدی چالاکانە لە راپەڕیندا بەشدار بوون، خۆیان بۆ هەڵبژاردن یەک بخەن؟ ئایا پێیاندەکرێت خۆیان یەک بخەن؟ ئەگەر نا، چوارچێوەیەکی رێکخراوەیی لە ئێستادا هەیە کە بتوانێت بیانگرێتە خۆی؟

 

 

قانونی هەڵبژاردن دەسکاری کراوە. دو بابەتی گرنگ لەناو هەموارە نوێ‌یەکەدا جێگە کراونەتەوە: 

 

یەکەم: گۆڕینی بازنەی هەڵبژاردن لەسەر ئاستی لیستی حیزبی و پارێزگاوە بۆ ئاستی ١٠٠ هەزار کەسی و کاندیدی تاک؛

دوەم: لابردنی کۆمیسارە کۆنەکان و گۆڕین‌یان بە کۆمیساری ماندێتکراو لە دەسەڵاتی قەزایی‌یەوە.

پارلەمان داوای لە حوکمەت کردوە سنور و ژمارەی بازنەکانی هەڵنژاردنی بۆ دیاری بکا، بۆئەوەی لەناو قانونەکەیا ناو بنرێن. حوکمەت هێشتا ئەوەی نە کردوە.

 

ئاخۆ ئەگەر حوکمەت داواکەی پارلەمان جێبەجێ بکا، ئەم هەموارە نوێ‌یە لە ناو پارلەمان دەنگ ئەهێنێ؟

بە بۆچونم، ئەگەر گوشاری جەماوەر بەردەوام نەبێ، خاڵی (یەکەم)ـی سەرەوە دەنگ ناهێنێ. چونکە حیزبە زل و گەندەڵەکان تەنیا لە رێگەی لیستی حیزبی‌یەوە ئەتوانن نوێنەرە دڵخوازەکانی خۆیان نەک دڵخوازی خەڵک، بنێرنە پارلەمان و خۆیان و بەرژەوەندی‌یەکانیان بە گەورەیی بهێڵنەوە.

 

بەڵام خاڵی (دوەم)ـی سەرەوەش دو ئیشکالیەتی هەیە:

ئیشکالی یەکەم، ئەوەیە کە قازی‌یەکان تەجروبەی سەرپەرشتیکردنی هەڵبژاردنیان نیە. لە هەڵبژاردنەکانی 2018 دا خولی پێشوی ئەنجومەنی نوێنەران هەمو کۆمیسارە تەزویرچی‌یەکانی کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنی سڕ کرد و گۆڕینی بە قازی‌ی ناو دەسەڵاتی قەزایی، بەڵام فەشەلیان هێنا لە ئاشکراکردنی تەزویرچی‌یەکان و سزادانیان. نەک هەر ئەوەیان نە کرد، بەڵکو تەواوی ئەو ژمارانەیان قانوناند کە کۆمیسارە سڕ کراوەکان پێشتر بۆ حیزبە تەزویرچی‌یەکانیان دانا بو.

 

ئیشکالی دوەم‌یش، ئەوەیە کە تەکنیکارەکانی کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن، کە شارەزایی‌یەکی زۆریان لە تەزویرا پەیا کردوە و لەلایەن حیزبە تەزویرچی‌یەکانەوە لەناو کۆمیسیۆنەکەدا چێنراون، لە جێگەی خۆیان ئەبن و ئەتوانن وەکو جاران تەزویرەکە بکەن و قازی‌یەکان‌یش بخەڵەتێنن. ئەگەر ئەمە بچێتە سەر، ئەوا ئەنجامی هەڵبژاردنی ئایندەی ئەنجومەنی نوێنەران، زۆر لەوەی هەڵبژاردنی 2018 خەتەرتر ئەبێ.

کازیمی بۆئەوەی بتوانێ هەڵبژاردنێ بکا، لەچاو خولەکانی رابردوا کەمترین تەزویری تیا بکرێ، ئەبێ چەن هەنگاوێ بنێ.

 

هەنگاوی یەکەم: بەخشینی ورە و متمانە و پشتگیری بە دەسەڵاتی قەزایی و چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان (المحکمة الاتحادیة) و (مجلس القضاء الاعلی) و تەواوکردنی نیسابی مەحکەمەی ئیتیحادی. 

ئەم هەنگاوە پێویستی بە هەماهەنگی و یەکخستنی دیدگای هەر سێ دەسەڵاتی (تەشریعی و قەزایی و تەنفیزی) هەیە. چونکە کازمی ناتوانێ راستەوخۆ دەس لە کاروباری ناوخۆی دەسەڵاتەکانی تر وەر بدا. لەبەر ئەوە پێویستی بە (حیلم) و (عیلم) هەیە تا لەم هەنگاوەیا سەر کەوێ.

 

هەنگاوی دوەم: هەمواری قانونی هەڵبژاردن مادام هێشتا نەبوە بە قانون، کازمی ئەتوانێ بە سەرپەرشتی لیژنەیەکی پسپۆڕ، جارێکی کە پیا بچێتەوە و کون و کەلەبەری تەزویری تیا نەهێڵی، ئینجا بی نێرێتەوە بۆ پارلەمان بۆ پەسەندنی.

 

هەنگاوی سێیەم: ئیشکردن بۆ پاککردنەوەی کۆمیساریای باڵای هەڵبژاردن لە ناوەند و لە لقەکانیان لە پارێزگاکان. ئەمەشیان بە هەماهەنگی نێوان هەردو دەسەڵاتی تەشریعی و تەنفیزی ئەکرێ. چونکە کۆمیسیۆن لەژێر چاودێری‌ی پارلەمانایە نەک حوکمەت.

 

هەنگاوی چوارەم: بەشداری پێ کردنی رێکخراوی نەتەوەیەکگرتوەکان و رێکخراوەکانی چاودێریکردنی هەڵبژاردن و میدیاکانی دنیا، لە چاودێریکردنی هەڵبژاردنی ئایندەدا، بەشێوەیەکی زۆر فراوان.

 

هەنگاوی پێنجەم: قبوڵ نە کردنی ئەنجامی هەڵبژاردن، ئەگەر گومانی تەزویر هەبو، هەتا لێکۆڵینەوەی ورد و بێلایەن ساخی ئەکاتەوە. 

 

پێشێلکردنی قانون و سوکایەتی پێکردنی لە عیراق و کوردستان بوە بە مۆدێل. ئەوانەی قانونەکان دا ئەنێن و ئەوانەی پێشێلیان ئەکەن گروپگەلێکن کە بەرژەوەندی‌ی تایبەتی گرێ‌ی داون بە یەکەوە و توانیویانە هەمو دەسەڵاتەکان کۆنترۆڵ بکەن.

 

ئەگەر قانونی ئەحزابی کوردستان و عیراق، کە پارلەمانی کوردستان و ئەنجومەنی نوێنەران تەشریعیان کردون و، ئەگەر (مادەی ٩/ اولا، ‌أ، ب، ج، د)ـی دەستوری عیراق بە تەواوی وەکو خۆیان جێبەجێ نە کرێن، هەرگیز ناتوانرێ لە عیراق و کوردستان هەڵبژاردنی (ئازاد و پاکژ و نهێنی) بکرێ. چونکە خێزانە ئۆلیگارشی‌یەکان لەکاتی هەڵبژاردنەکانا چەک بۆ تۆقاندن و پارە بۆ کڕینی ویژدان و دەسەڵات بۆ تەزویرکردنی دەنگ و ئیرادەی خەڵک بەکار ئەهێنن و خۆیان بە گەورەیی ئەهێڵنەوە.

 

هەڵبژاردنەکانی عیراق و کوردستان وڵاتانی خاوەن نفوز و بەرژەوەندی‌یش دەستیان تێ وەر ئەدەن، بەقازانجی نۆکەرەکانی خۆیان کە، حیزبە زل و گەندەڵ و چەکدار و پارەدارەکانن.

 

کازیمی، وەکو دەرکەوت، لە دەرەوە پشتیوانی زۆرە: ئەمریکا، ئەوروپا، وڵاتانی عەرەبی‌ی کەنداو و میسر، بەڵام لە ناوەوە پشتیوانی‌ی لاوازە: نە حیزبێکی هەیە پشتی بگرێ و نە فراکسیۆن یان ئیئتلافێکی پارلەمانی‌ی وای لەپشتە کە بە تەنیا چاوی لەسەر بەرژەوەندی‌ی گشتی و گێرانەوەی هەیبەت بێ بۆ دەوڵەت.

لەبەر ئەوە، ئەگەر ئیرادەیەکی شەعبی‌ی عیراقی و دەولی تێکەڵاوی یەکتر نەبن، هەڵبژاردنێ گۆڕانی کاریگەر دروست بکا، زۆر قورسە، ئەگەر ئەستەم نەبێ.

 

ئەگەر هەموارە نوێ‌یەکەی قانونی هەڵبژاردن لە پارلەمان دەنگ بهێنێ و بازنەکانی هەڵبژاردن تەسک بکرێنەوە، هەم هەڵمەتی هەڵبژاردن بۆ کاندید زۆر ئاسان ئەبێ و هەم تێچوی هەڵمەتی هەڵبژاردن زۆر کەم ئەکا. ئەگەر رێگری‌یەکانی تری هەڵبژاردنی پێشوەخت تەخت بکرێن، پێم وا نیە تێچون رێگە لە کردنی بگرێ.

 

بۆ هەڵبژاردنی ئازاد و پاکژ لانی کەم و زۆر نیە. هەڵبژاردن یان پاکژە یان پیس، یان رەشە یان سپی. لە هەڵبژاردنا رەنگی خۆڵەمێشی نیە. لەبەر ئەوە مەرجە بنچینەیی‌یەکانی هەڵبژاردنی ئازاد و پاکژ ئەژمێرم:

 

  1. قانونی ئەحزابی کوردستان و عیراق و بڕگە تایبەتەکانی مادەی ٩ی دەستور جێبەجێ بکرێن؛
  2. چەک بە تەنیا لە دەستی دەوڵەت و دامەزاروە شەعی‌ و تایبەتمەندەکانیا بێ؛
  3. قانونێکی دادپەروەر بۆ هەڵبژاردن تەشریع بکرێ؛
  4. کۆمیسیۆنێکی پاکژ و بێلایەن و پرۆفیشناڵ دروست بکرێ؛
  5. دەسەڵاتێکی قەزایی بەهێز هەبێ.
  6. ویستێکی ناودەوڵەتی هەبێ بۆ پشتیوانیکردنی هەڵبژاردنێ کە، عیراق بخاتە سەر سکەیەکی دروست و بیکا بە نمونەی چاولێکردن بۆ گەلانی ناوچەکە

 

پێویست ئەکا هێزە کۆمەڵایەتی‌یەکانی بەشداری خۆپیشاندانەکان خۆیان رێکخەن. ببنە هێزی سیاسی و پرۆگرامی سیاسی‌ی ئەڵتەرناتیفی حیزبە گەندەڵەکان تەرح کەن و بەشداری هەڵبژاردن بکەن.

ئەگەر وا نەکەن، ساڵانە و وەرزانە خۆپیشانەکان سەر هەڵەدەنەوە بێ ئەوەی گۆڕینی جدی لە سیستم و سروشتی حوکمڕانی‌ی وڵاتا بێننە ئاراوە.

 

هیچ هێزێک ناتوانێ نوێنەرایەتی هێزێکی تر بکا کە تەواو بۆچون و دیدگا و بەرژەوەندی‌یان پێچەوانەی یەکتر بن. ئەو حیزبانەی لە عیراق و هەرێم دەیان ساڵە حوکمیان بەدەسە (دولة عمیقة)ـیان دروست کردوە و بەرژەوەندی‌ی تایبەتی گەورەیان بۆ دروست بوە لە سایەی ئەم سیستمە گەندەڵە دا. لەبەر ئەوە، بە ئەستەمی ئەزانم نوێنەرانی خۆپیشاندەران بتوانن لە رێگەی دزەکردن بۆ ناو ئەو حیزبانە بتوانن ئامانجەکانی خۆپیشاندەران و چین و توێژە بەلەنگاز و زوڵم لێکراوەکان بهێننە دی. ئەگەر بچنە ناو ئەوان، پاش ماوەیەک ئاشی گەندەڵی ئەیانهاڕێ و تێکەڵی ئاردی ئاشی حیزبە گەندەڵەکان ئەبن.

 

بە بڕوام، چاکسازی‌ی سیاسی دایکی چاکسازی‌یەکانە. حیزبە بەنفوزەکانی دەسەڵات لەوە دەرچون چاک بکرێن، بۆیە ئەبێ لە دەرەوەی ئەوان حیزبی بەدیل و هاوپەیمانی‌ی بەدیل بە بەرنامەی بەدیلەوە لەسەر ئاستی وڵات دروست ببێ.


    -ماویەتى-