گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

تورکمانەکان داوا لە کازمى دەکەن پۆستی پارێزگاری کەرکوکیان پێبدات [بەڵگە]

2020.05.27 - 19:01
تورکمانەکان داوا لە کازمى دەکەن پۆستی پارێزگاری کەرکوکیان پێبدات [بەڵگە]

ناس کورد-

تورکمانەکانی کەرکوک بەهێنانەوەی چەندین پاساو و بڕگەی دەستوریی داوا لەسەرۆکوەزیرانی عێراق دەکەن جێگری ئێستای پارێزگای کەرکوک کە لە پێکهاتەی عەرەبە و ماوەی چەند ساڵێکە بەوەکالەت ئیدارەی پارێزگاکە دەکات لە پۆستەکەی لاببات و پۆستی پارێزگاری شارەکە بدرێت بە کەسێکی تورکمان.

 

بەگوێرەی بەڵگەیەک کە دەست ناس کورد کەوتووە و بەدواداچونی بۆ کردووە، پارتی تورکمان ئیلی عێراق کە یەکێکە لە پارتە تورکمانییەکانی شاری کەرکوک و بەشێکیشە لە بەرەی تورکمانی، لە نوسراوێکی فەرمیدا کە ئاڕاستەی مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراقی کردووە داوا دەکات ڕاکان جبوری، پارێزگاری کەرکوک بە وەکالەت کە لە پێکهاتەی عەرەبە لە پۆستەکەی دوربخاتەوە و کەسێکی تورکمان بکرێت بە پارێزگاری شارەکە.

 

 لە نوسراوەکەی پارتی تورکمان ئیلی عێراق هاتووە "پاش لەکار لابردنی پارێزگاری پێشووی کەرکوک لەلایەن پەرلەمانی عێراقەوە ئەوە ماوەی زیاتر لە سێ ساڵە پارێزگاکە لەلایەن ئیدارەیەکەوە بەڕێوە دەچێت کە بەهیچ شێوەیەک شەفاف نییە، شکستی خواردووە و نەیتوانیوە بە شێوەیەکی هاوسەنگ مامەڵە لەگەڵ پێکهاتەکانی شارەکەدا بکات".

 

 لە نوسراوەکەدا ئەوەش خراوەتەڕوو "تورکمانەکان لە سەردەمی بەعسدا دوچاری ستەم و زۆردارییەکی زۆر بوونەتەوە و ڕووبەڕووی گۆڕانکاری دیمۆگرافی بوونەتەوە، بەڵام  پاش ڕووخانی ڕژێمی بەعس دەستوری عێراق مافی ئەوەی پێداون کە هاوبەش بن لە کایەکانی ئیدارەدانی وڵات و تایبەتمەندێتی خۆیان هەبێت لە بەڕێوەبردنی ناوچەکانیان".

 

ئەو پارتە تورکمانییە لە نوسراوەکەیدا ئاماژەی بەوە کردووە کە شاری کەرکوک تایبەتمەندییەکی تورکمانی هەیە و لە ڕابردوودا دوچاری فەرامۆشکردن و گۆڕانکاری دیموگرافی بووەتەوە.

 

تورکمان ئیلی لە نوسراوەکەیدا کە ئاڕاستەی سەرۆکوەزیرانی عێراقی کردووە بەپشت بەستن بە چەندین بەڵگە و دەقی دەستوری پاساو هێناوەتەوە بۆ لە کارلابردنی ڕاکان جبوری، پارێزگاری کەرکوک بەوەکالەت و دەڵێت  "پارێزگاری کەرکوک بەوەکالەت و ئەو تیمەی کە لە ئێستادا ئیدارەی شارەکە دەکات لە ماوەی ڕابردوودا چەند دۆسیەی گەندەڵی لەلایەن دەستەی دەستپاکی عێراقەوە لەسەریان ساغبووەتەوە و تائێستاش لێکۆڵینەوەکان لەو دۆسیانە بەردەوامە و لە ئێستادا بە بارمتەی دارایی  لەلایەن دادگاوە ئازاد کراون". 

 

 تورکمان ئیلی ڕەخنە لە جێبەجێکردنی یاساکان دەگرێت و ئاماژە بەوە دەکات "بە گوێرەی یاسای عێراقی ئەو کەسانەی کە پۆستی حکومییان هەیە و  دۆسێیان لەسەر ساغکراوەتەوە لەلایەن دادگاکانەوە نابێت پۆستەکانیان بەڕێوە بەرن تا ئەو کاتەی لێکۆڵینەوەکان کۆتاییان دێت، بەڵام ناوبراو و تیمەکەی تائێستا لە ئیدارەدانی پۆستەکانیان بەردەوامن".

 

ئەوەشخراوەتەڕوو "ڕاکان جبوری بەگوێرەی یاسای ژمارەی 58 بودجەی گشتی عێراق و هەموارکردنەوەى یەکەم،  فەرمانی بەڕێوەبردنی شارەکە وەک پاڕێزگار بەوەکالەت لە 25 ئەیلولی 2019  کۆتایی پێ دێت، بەڵام ناوبراو تائێستا لە پۆستەکەیدا بەردەوامە ئەوەش بەپێچەوانەی یاساکانەوەیە".

 

 لە کۆتایی نوسراوەکەی پارتی تورکمان ئیلی عێراق کە ئاڕاستەی مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراقی کردووە،  هاتووە " بۆیە لە بەر ئەو هۆکارانە بەڕێزتان ئاگاداردەکەینەوە  حاڵەتی ئیدارەدانی شارەکە بە وەکالەت کۆتایی پێبهێنن و کەسایەتییەکی تورکمان لەگەڵ دوو جێگری کورد و عەرەب بەگوێرەی ماددەی  78 دەستوری عێراق و بە هەمان  فەرمانی دیوانیی ژمارەی 199ی 20ی نیسانی 2020 کە تایبەتە بە دانانی پارێزگاری زیقار و هەردوو ماددەی 14 و 16ى دەستوری عێراق ماف بدەن بەتورکمانەکان ناوچەکانی خۆیان بەڕێوەبەرن بە تایبیەتی پاش ئەوەی هەردوو پێکهاتەی کورد و عەرەب مافی ئەوەیان پێدرابوو ئیدارەی شارەکە بدەن".

 

لە پاش ڕووداوەکانی 16ی ئۆکتوبەرەوە ئیدارەدانی پاڕێزگای کەرکوک درا بە ڕاکان جبوری، کە جێگری یەکەمی نەجمەدین کەریم، پارێزگاری پێشووی کەرکوک بووە، لەو ساتەوە تائێستا سەرباری چەندین کۆبوونەوەی نێوان یەکێتی و پارتی بۆ دانانی پاڕێزگارێک بۆ کەرکوک کە پشکی پێکهاتەی کوردو لە هەمانکاتیشدا پشکی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانە، بەڵام بەهۆی نەگەیشتن بە ڕێککەوتن لەلایەن ئەو دوو حیزبەوە نەتوانرا کێشەکە یەکلایی بکرێتەوە پارێزگارێکی کورد بۆ کەرکوک دابنرێت.