گه‌ڕان

Shadow Shadow
سیاسه‌تی

لێكۆڵينەوەيەكى نوێ: كۆرۆنا لە تاقيگەدا دروست كراوە

2020.05.21 - 18:12
لێكۆڵينەوەيەكى نوێ: كۆرۆنا لە تاقيگەدا دروست كراوە

ناس کورد-

 

ڕۆژنامەى واشنتۆن تايمزى ئەمريكى لێكۆڵينەوەيەكى ئوسترالى بڵاوكردوەتەوە كە دەڵێت، ڤايرۆسى كۆرۆناى نوێ تايبەتمەندى جياوازى هەيە و لە تاقيگە دەستكارى كراوە و بە سروشتى گەشەى نەكردوە.

 

واشنتۆن تايمز لە ڕاپۆرتێكدا باسى لەوەكردوە، پێنج زاناى ئوسترالى لێكۆڵينەوەيەكيان لەسەر ڤايرۆسى كۆرۆناى نوێ COVID-19 ئەنجامداوە  و بۆيان دەركەوتوە كە توانايەكى ناسروشتى هەيە لە توشكردنى مرۆڤدا زۆر بە ئاسانى.

 

ڕونيشكراوەتەوە، ئەو زانايانە دەڵێن، هيچ بەڵگەيەك نييە كە ئەو ڤايرۆسە لە هيچ گياندارێكى تردا دۆزرابێتەوە، لەنێويشياندا شەمشەمەكوێرە و تەنانەت گياندارە وشكانيە سەيرەكانيش كە وەك خۆراك لەبازاڕى خوارنە دەرياييەكانى شارى ووهانى چين دەفرۆشرێن.

 

ڕاپۆرتى يەكەمى لێكۆڵينەوەكە پشتى بە نمونەيەكى كۆمپيوتەرى لەسەر تواناى كۆرۆنا بەستوە لە توشكردنى چەندين جۆر بونەوەرى جياواز لەوانەش مرۆڤ، "نيكۆلاى بترۆفسكى" شيكەرەوەى سەرەكى لە تيمەكە وتويەتى: "گومانمان هەيە و پێمانوايە ڤايرۆسەكە لەلايەن مرۆڤەوە يارى پێكرابێت لە شارى ووهان، ئەوەش بەهۆى ئەو توانا بێوێنەيەى ڤايرۆسەكە هەيەتى لە توشكردنى خانەكانى مرۆڤ". 

 

نيكۆلاى كە مامۆستاى كۆلێژى پزيشكى گشتيیە لە زانكۆى فلندرز لە ئاديلاندى ئوستراليا ئاماژەى بەوەشداوە، تواناى ڤايرۆسەكە بۆ يەكگرتن لەگەڵ خانەكانى مرۆڤدا زۆر جياوازە لە گياندارانى تر و تايبەتمەنديەكانيشى زۆر جياوازن، ئەوەش سەرەڕاى ئەو ڕاستيەى كە تائێستا ڤايرۆسەكە لە سروشتدا نەدۆزراوەتەوە، ئەوەش ئەگەرەكان بۆ دەستكارى كردنى لە تاقيگەدا زياد دەكات.

 

تيمەكە پێيانوايە، شتێكى واقعيە كە ڤايرۆسەكە لە تاقيگە دەستكارى كرابێت لە دامەزراوەى بايەلۆجى لە ووهان، ئەوەش لەڕێگەى تاقيكردنەوەى گەيشتنى بە خانەكان لەڕێگەى ئەنزيمى ACE2، ئەوەش خاڵى چونە ناوەوەيە كە ڤايرۆسەكە بەكارى دەهێنێت بۆ گەيشتن بە خانەكانى مرۆڤ و بڵاوبونەوە، وەك خانەكانى سيەكان كە وەرگرى ACE2 يان تێدايە.

 

"نيكۆلاى بترۆفسكى" ئەو ئەگەرەش بەدوور نازانێت كە ڤايرۆسەكە دروست كراوە، بەڵام لەوانەيە لەرێگەى توشبونى كارمەندێكى تاقيگەكەوە كە سەردانى بازاڕەكەى ووهانى كردوە دزەى كردبێت، ياخود لەڕێگەى فڕێدانى كەلوپەلى پزيشكى ناپێويست لە تاقيگەكە و ڤايرۆسەكە لەسەر يەكێك لەو پارچانە بوبێت و گواسترابێتەوە بۆ گياندارێك كە بەركەوتنى لەگەڵياندا هەبوە.

 

رونيشكراوەتەوە، گەشەى خێراى ڤايرۆسەكە لە تواناى توشكردنى مرۆڤ، ياخود شتێكى سروشتى زۆر سەير و دەگمەنە ياخود لەلايەن مرۆڤەوە دەستكارى كراوە.