Shadow Shadow

بۆچی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە دەستپێکی قوناخێکی نوێدایه‌؟

08:43 هه‌ینی 19 ته‌موز 2019
article image

بیروڕا- مەسرور بارزانی

دوای 16 ساڵی ئاڵۆزیی و پشێوی و پێنج ساڵی جەنگێکی خوێناوی لەگەڵ رێكخراوی تیرۆریستی داعش، کە مەترسی خستە سەر تەواوی مرۆڤایەتی، قۆناخێکی نوێمان لە پێناو بنیاتنانی کوردستانێکی بەهێزتر دەست پێ کردووە.

.

چوار ساڵی داهاتوو، کاتێکی گرنگ دەبێت بۆ ئێمە و دراوسێ و هاوپەیمانەکانمان، بە جۆرێک وەك حکوومەتی هەرێمی کوردستان، چاو دەبڕینه تێپەڕاندنی ڕووداوه شۆكهێنەرەكانی ئەم دواییانە، هەروەها كار بۆ پتەوكردنی پێگەكەمان له ناوچەكه و مسۆگەركردنی بوون و ئامادەییمان لە سەر گۆڕەپانی نێودەوڵەتی دەكەین. به كورتی، دەمانەوێت سەرەتاییەکی نوێ دەست پێ بكەینەوه.

.

هه‌فته‌ی رابردوو حكوومه‌تێكم بۆ بەڕێوەبردنی هه‌رێمی كوردستان پێكهێنا. ئه‌ركی من ئەوەیە، له‌ ئاستی ناوخۆیی و ده‌ره‌وه‌دا، ئەو شێوازه‌ بگۆڕم كه‌ كاره‌كانی پێ ئەنجام دەدەین. وەك سەرۆك وەزیران، رێگایەكی جیاواز بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەکان دەخەمەڕوو، كه‌ پشت به‌ ده‌ستكه‌وته‌كانمان ده‌به‌ستێت و وه‌ڵامگۆی داینامیكییه‌تێكی جیهانی پێشكه‌وتووه‌.

.

شه‌ڕكردن له ‌دژی داعش، كه‌ له‌بری كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ڕابه‌رایه‌تیمان كرد، له ‌ڕووی ئابوورییه‌وه زیانی پێ گه‌یاندین. بارگرانییەکە بە جۆرێک بوو به‌رگه‌ی ناگیرێت. تێچووی جه‌نگ و كه‌مكردنه‌وه‌ی بڕی بودجه‌ی فیدراڵی له‌ لایه‌ن حكوومه‌ته‌وه‌ له‌ به‌غدا، هه‌روه‌ها كۆچی به‌ كۆمه‌ڵی په‌نابه‌ر و ئاواره‌كان بۆ هه‌رێمه‌كه‌مان، هه‌موو ئه‌مانه‌، چەندین ملیار دۆلار قه‌رزیان بۆ جێ هێشتووین.

.

له‌ هەموو ئه‌و سه‌ختی و ئازارانه‌ی چه‌شتمان، وه‌ک هاوڕێ و هاوپه‌یمانی ڕۆژئاوا و هاوبه‌شێك له‌ ناوچه‌كه‌دا ماینه‌وه‌. له‌و كاته‌ی داعش له‌ ناوه‌ڕاستی 2014ـدا، ده‌ستی به‌سه‌ر ڕووبه‌رێكی فراوان و به‌شێكی گه‌وره‌ی رۆژئاوای عێراق و رۆژهه‌ڵاتی سووریادا گرت، سەلماندمان، كه‌ جه‌نگی ئێمه‌ له‌ دژی تیرۆریستان، به‌ قه‌د ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی به‌ پاراستنی خۆمانه‌وه‌ هه‌بوو، ئه‌وه‌نده‌ش په‌یوه‌ندیی به‌ پاراستنی هاوپه‌یمانه‌كانمانه‌وه‌ هەیە.

.

زانیارییه‌ هه‌واڵگرییه‌كانمان چه‌ندین هێرشی تیرۆریستیان له‌ وڵاتانی ده‌رەوه‌ پووچەڵ کردەوە، داڵده‌ی نزیكه‌ی ‌2 ملیۆن كه‌سمان دا كه‌ له‌ ده‌ستی سته‌م و زۆردارییه‌وه‌ ڕایان كردبوو. زۆر به‌ڕوونی نیازپاكیی خۆمان وه‌كو هاووڵاتییه‌كی جیهانیی نیشاندا، ئه‌مه‌ جیا لە په‌نادان و پاراستنی عه‌ره‌ب، كورد، موسڵمان، ئێزدی، كریستیان، توركمان و پێكهاته‌كانی تر. به ‌دووریی ته‌نیا 10 كیلۆمه‌تر له‌ باڵه‌خانه‌ی په‌رله‌مانی کوردستان، ناوچەیەکی كریستییانه‌كان هەیە کە لە هه‌موو سووچێكی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستەوە هاتوون، كڵێسا درووست ده‌كه‌ن و به‌ ئاشتی رێورەسمە ئایینییەکانیان بەجێ دەگەیەنن.

.

له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا، تێچووی په‌نابه‌رانی دیكه‌ ‌روو له‌ زیاندبوونه‌ و به‌ شێوه‌یه‌كی نیوه‌چڵ كۆمه‌ك ده‌كرێن. له‌م نێوه‌دا ناتوانین بە ته‌نیا وه‌ك خانه‌خوێی میواندۆست ڕۆڵی خۆمان بگێڕین، به‌ڵكو پێویستیمان به مسۆگه‌ركردنی ‌داهاتووی خۆمان و ئاواره‌كانه‌، بۆ ئه‌مه‌ش چاومان له هاوكاریی هه‌مه‌جۆری ‌دۆست و هاوڕێكانمانه‌ له ‌ڕۆژئاوا.

.

ئالنگارییەکان له ‌ناوخۆی هه‌رێمی كوردستانه‌وه ‌ده‌ستپێده‌كه‌ن، كه بە ‌درێژایی مێژوو نیشتمانی ئێمه‌ بووه‌. وه‌ك سه‌رۆك وه‌زیران، به‌رمه‌بنای باشترین رێكار و رێوشوێنه‌ جیهانییه‌كان، کۆمەڵێک چاكسازی دەکەم كه‌ ته‌واوی كه‌رت و باڵه‌ خزمه‌تگوزارییه‌کان بگرێتەوە و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیش ڕووبه‌ڕووی لێپرسینه‌وه‌ بکاتەوە.

.

حكوومه‌ته‌كه‌م ئابووریێكی هه‌مه‌چه‌شن بونیاد ده‌نێت، كه‌ خۆشگوزه‌رانیی زیاتر بۆ هه‌مووان به‌دی بهێنێت. یاساگه‌لیك داده‌ڕێژین بۆ ئه‌وه‌ی كوردستان پێگه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێشی هه‌بێت بۆ ڕاكێشانی وه‌به‌رهێنه‌ره‌كان. هێزه‌ چه‌كداره‌كانمان ده‌كه‌ینه‌ یه‌ك و رێكیان ده‌خه‌ینه‌وه‌ و نوێیان ده‌كه‌ینه‌وه‌. كار بۆ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ین خزمه‌تگوزارییه‌ گشتییه‌كان و چاره‌سه‌كردنی گه‌نده‌ڵیی، ببنه‌ زامنی ئه‌وه‌ی كه‌ حكوومه‌ت خزمه‌تی هاونیشتمانیان بكات، نه‌ك ‌پێچه‌وانه‌وه‌كه‌ی. بۆ ئه‌م گۆڕانكارییه‌ش، دۆستەکانمان لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی له‌ رووی سیاسی و داراییه‌وە هاوكارمان بن.

.

بۆ دووباره‌ ریكخستنه‌وه‌ و راگرتنی ‌په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا، كه ‌له ‌ماوه‌ی 16 ساڵی رابردوو به‌رده‌وام له‌گرژیدا بووه‌، هه‌نگاوی پێویست ده‌گرمه‌به‌ر. زۆربه‌ی ئه‌و ماوه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی، پشتمان به‌ خۆمان به‌ست، به‌بێ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییمان له‌گه‌ڵ عێراق ببڕین.

.

به‌ رێككه‌وتن پشكێكمان له‌ ‌بودجه‌ی عێراق ‌به‌ده‌ست ده‌گه‌یشت، به‌ڵام زۆر به‌ ده‌گمه‌ن ده‌رماڵه‌ و هەقە داراییه‌كانی دیكه‌مان به‌ ته‌واوی وه‌رگرتووه‌. ئێستا كاتی ‌ئه‌وه‌ هاتووه‌ هاوبه‌شی و پەیوەندییەکی بنیاتنه‌ر ‌و هاوسه‌نگ و سه‌قامگیرمان له‌گه‌ڵ به‌غدا هه‌بێت.

.

وەك سەرۆك وەزیران، ئه‌م هه‌فته‌یه‌ سه‌ردانی عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی عێراقم كرد و به‌ ئامانجی چاره‌سه‌ركردنی ناكۆكییه‌كانی نێوانمان له‌ په‌یوه‌ست به‌ نه‌وت، ناوچە جێناکۆکەکان، بودجه‌ و ڕۆڵی هێزه‌ چه‌كداره‌كانمان، كۆمه‌ڵیك پێشنیازم خستنه‌ روو.  ده‌مه‌وێ له‌ رێگای دابه‌شكردنی هاوسه‌نگ و دادپه‌روه‌رانه‌ی بودجەوه‌، رێز له‌ ڕێككه‌وتنه‌كانمان بگیرێت. ئه‌م بڕیاره‌ش ده‌توانێت بناغه‌یه‌كی پته‌وی هاوكاریی نێوانمان بێت بۆ ئایینده. دواڕۆژی ئێمه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ عێراقێكی سه‌قامگیر و دیموكرات.

.

ساڵی 2017، هه‌رێمی كوردستان ریفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی ئه‌نجامدا، ده‌نگدانه‌كه‌ هیچ پابەندبوونێک یان مولزەم نەبوو، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا 93%ی خه‌ڵك، به (‌به‌ڵێ) ده‌نگیان دا. ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا بوو كه‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌مان له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ده‌كرد، له‌ په‌یوه‌ست به‌ مافی بڕیاردانی چارەنووس، پشتگیریی زیاترمان بكات. كاری له‌پێشینه‌مان بونیادنانی كوردستانێكی به‌هێز و سه‌قامگیره‌، بۆ ئه‌مه‌ش چاومان له‌ پشتگیریی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تییه‌. له‌م ڕووه‌وه‌ چاوه‌ڕوانی ددانپێدانان به‌ ڕۆڵی جیهانی و بونیادنه‌رانه‌مان له‌وانه‌ ده‌كه‌ین، كه‌ له‌ پاراستنیاندا هاوكاریان بووین، ئه‌مه‌ش بە هاوكاریكردنمان له‌ بونیادنانی ئابوورییه‌كه‌مان.

.

به‌درێژایی ته‌مه‌نی چه‌ندین نه‌وه‌، بە هۆی شەڕو ئاڵۆزی، هه‌موو خێزانێك له ‌هه‌رێمی كوردستانی عێراق، زیانی كه‌سیی به‌ركه‌وتووه‌. چیتر نامانه‌وێ و ناشتوانین به‌ هۆی شەڕو ناکۆکی لایەنەکان و دراوسێكان، كه‌ دەرهاوێشتەیەکی خراپی بە جێهێشتوە، ده‌ستبه‌رداری هه‌ماهه‌نگی و هاوسۆزیی بین، یان ئه‌و قوربانییانه‌ له‌به‌رچاو نه‌گرین، كه‌ خه‌ڵكێكی زۆر داویانه‌.

.

له‌نێو كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا هاوڕێ و دۆستی زۆرمان هه‌ن، كه‌ هیوای باشمان بۆ دەخوازن، بەڵام هه‌نووكه‌ كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ هه‌وڵی زیاتر بده‌ن و كاری له‌مه‌ زیاتر بكەن. سه‌ر له‌نوێ ڕۆڵی نێوه‌ندگیرێکی پاك ده‌گێڕین، كه‌ هه‌مووان متمانه‌ی پێ بكه‌ن. ئه‌مه‌ش له‌ روانگه‌ی دۆستایه‌تی و هاوڕێیه‌تی راسته‌قینه‌وه‌ ده‌كه‌ین. دوای ئه‌وه‌ی پاڵشتیی نه‌گۆڕی خۆمان بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی هاوپه‌یمانه‌كانمان نیشاندا، له‌ نێویاندا ئه‌مه‌ریكا، هه‌روه‌ها پابه‌ندیی خۆمان به‌ به‌ها و پره‌نسیپه‌ دیموكراتییه‌كان سه‌لماند. ئێستا پێویستیمان به‌وه‌یه‌ دۆسته‌كانمان، هاوكارمان بن له‌ سه‌رله‌نوێ ده‌ستپێكردنه‌وه‌.

.

سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان

جۆری بابەتی دڵخوازت لەم ماڵپەڕەدا چییە؟

Loading ... Loading ...
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!
عاجل عاجل